Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören anlaşmanın küresel piyasaya yeni arz sağlayacağı beklentisiyle son üç ayın en düşük seviyelerine yakın seyrediyor. Brent petrol varil fiyatı 72 doların altına gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) 68 dolar civarında işlem görüyor. Anlaşma, İran'ın günlük 1,5 milyon varil ek arz yapmasının önünü açarken, OPEC+'ın üretim kesintilerini kademeli olarak sonlandırma planı da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Anlaşmanın detayları ve piyasa etkisi
ABD ve İran arasında dolaylı müzakerelerle yürütülen süreç, Hürmüz Boğazı'nda serbest geçişin sağlanması ve İran'ın nükleer programına ilişkin kısıtlamaları içeriyor. Anlaşma kapsamında İran'ın günlük petrol üretimini 3,8 milyon varilden 5,3 milyon varile çıkarması bekleniyor. Bu durum, küresel petrol arzında fazlalık oluşturacağı endişesiyle fiyatları son üç ayın en düşük seviyelerine itti. Uzmanlar, anlaşmanın imzalanması halinde petrol fiyatlarının Brent'te 65 dolar seviyesine kadar gerileyebileceğini öngörüyor.
OPEC+ ve jeopolitik faktörler
OPEC+ ülkeleri, Nisan ayından bu yana uyguladıkları gönüllü üretim kesintilerini Ekim ayından itibaren kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor. Suudi Arabistan ve Rusya öncülüğünde alınan bu karar, piyasada arz fazlası oluşmasına yol açabilir. Öte yandan, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle maruz kaldığı yaptırımlar ve Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizlikler, fiyatlardaki düşüşün sınırlı kalmasına neden oluyor. Ancak ABD-İran anlaşması, arz güvenliği endişelerini azaltarak yatırımcıların risk iştahını artırdı.
Analistler, petrol piyasasında kısa vadede arz fazlası oluşabileceğini ancak talebin yaz aylarında artmasıyla fiyatların 70 dolar civarında dengelenebileceğini belirtiyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) verilerine göre, ABD ham petrol stokları geçen hafta 2,5 milyon varil artış gösterdi. Bu da talep yavaşlaması sinyali olarak yorumlanıyor.
Petrol fiyatlarındaki düşüş, akaryakıt fiyatlarına da yansıyarak enflasyonla mücadelede olumlu bir faktör olarak değerlendiriliyor. Ancak bu durum, petrol ihracatçısı ülkelerin bütçe gelirlerini azaltarak ekonomik dengeleri bozabilir. Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkeler için ise düşük petrol fiyatları, cari açığın daralmasına katkı sağlayabilir.
