Orta Doğu'daki petrol yollarında yaşanan son gerilim, küresel enerji piyasalarını derinden sarsıyor. Güvenlik Politikaları Uzmanı Prof. Dr. Uğur Özgöker ve Ortadoğu Uzmanı Mete Yarar'ın A Haber ekranlarında yaptığı değerlendirmelere göre, petrol fiyatları 110 dolar seviyesine kadar yükselebilir. Bu durum, enerji maliyetlerinde yüzde 40'a varan bir artışa yol açarak dünya ekonomisini tehdit ediyor.
Petrol yollarındaki gerilim artıyor
Son haftalarda Basra Körfezi'ndeki ticari gemilere yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri, petrol arzında ciddi aksamalara neden oluyor. Prof. Dr. Uğur Özgöker, bu gelişmelerin küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sini etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Irak gibi büyük üreticilerin ihracat rotaları üzerindeki baskı, piyasalarda paniğe yol açtı. Brent petrol varil fiyatı, son bir haftada 85 dolardan 95 dolara yükseldi. Uzmanlar, bu artışın devam edeceğini öngörüyor.
Yüzde 40'lık kriz kapıda
Ortadoğu Uzmanı Mete Yarar, enerji krizinin boyutlarına dikkat çekiyor. Yarar, "Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, küresel enflasyonu yüzde 0,5 ila 1 oranında yükseltiyor. Eğer fiyatlar 110 doları görürse, bu enerji maliyetlerinde yüzde 40'lık bir artış anlamına geliyor" dedi. Bu durum, başta Avrupa ve Asya olmak üzere petrol ithalatına bağımlı ülkeleri zor durumda bırakacak. Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler ise artan enerji fiyatları nedeniyle cari açık ve enflasyon baskısıyla karşı karşıya kalabilir.
Küresel ekonomi tehlikede
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, sadece enerji sektörünü değil, tüm ekonomik dengeleri etkiliyor. Artan enerji maliyetleri, üretim maliyetlerini yükseltirken, tüketici fiyatlarını da artırıyor. Uzmanlar, merkez bankalarının faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceğini, bunun da büyümeyi yavaşlatacağını belirtiyor. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşının ardından zaten yüksek olan enerji fiyatları, bu yeni krizle birlikte daha da tırmanabilir. Dünya Bankası ve IMF, bu gelişmeleri yakından takip ediyor.
Petrol yollarındaki kriz, sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir boyut da taşıyor. Bölgedeki güç dengeleri, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve Suudi Arabistan'ın üretim politikaları, piyasaların yönünü belirleyecek en önemli faktörler arasında. Önümüzdeki günlerde OPEC+'ın alacağı kararlar ve bölgesel diplomasi, fiyatların seyrini etkileyecek.
