ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan savaş, üçüncü ayına girerken küresel piyasalarda derin izler bırakıyor. Petrol fiyatları son 10 yılın zirvesine tırmanırken, dolar küresel bazda değer kazanıyor. Piyasalardaki oynaklık ve artan enflasyon baskısı, dünya ekonomisini yeniden şekillendiriyor. Uzmanlar, çatışmaların genişlemesi halinde etkilerin daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor.
Petrol fiyatları tırmanışta
Ham petrol varil fiyatı, İran’ın kritik enerji tesislerinin hedef alınmasıyla birlikte yüzde 15’in üzerinde artarak 95 doları aştı. Brent petrol 96,5 dolarla son on yılın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, arz endişelerinin yanı sıra jeopolitik risk priminin de fiyatlara yansıdığını belirtiyor. OPEC+ ülkelerinin ek üretim kararları ise henüz fiyatları dengelemeye yetmedi.
Dolar güçleniyor, yatırımcılar güvenli liman arıyor
Çatışmaların derinleşmesiyle birlikte dolar, başta gelişmekte olan ülke para birimleri olmak üzere tüm dövizler karşısında değer kazandı. Dolar endeksi (DXY) 106 seviyesini aşarak son iki ayın zirvesine ulaştı. Yatırımcılar, belirsizlik ortamında altın ve ABD tahvilleri gibi güvenli limanlara yönelirken, borsalarda satış baskısı devam ediyor. Türkiye’de dolar/TL kuru 30,50’nin üzerine çıkarak yeni rekor kırdı.
Enflasyon endişeleri yeniden canlandı
Petrol fiyatlarındaki artış, başta ulaştırma ve enerji olmak üzere birçok sektörde maliyetleri yukarı çekiyor. Merkez bankaları, faiz indirim planlarını ertelemek zorunda kalabilir. ABD’de enflasyonun yüzde 4’ün üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor. Avrupa ve Asya borsalarında düşüşler yaşanırken, kripto para piyasaları da sert dalgalanmalarla karşı karşıya.
Savaşın üç aylık dönemde yarattığı ekonomik etki, 2008 küresel krizini andırır bir tablo ortaya koyuyor. Uzmanlar, diplomatik çözüm olmadığı takdirde dünya ekonomisinin resesyona sürüklenebileceği konusunda uyarıyor. Gelişmeler, önümüzdeki dönemde piyasaların rotasını belirleyecek en kritik unsur olmaya devam ediyor.