İsviçre'de 14 Haziran'da yapılacak referandumda oylanacak olan ve ülke nüfusunun 10 milyonla sınırlandırılmasını öngören anayasa değişikliği, başta ilaç ve teknoloji sektörleri olmak üzere yabancı işgücüne yoğun bağımlı şirketlerde kaygıya yol açtı. Roche, Novartis ve Google gibi devler, göçün sert şekilde sınırlandırılmasının uluslararası yetenek havuzuna erişimi zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.
Planın detayları ve iş dünyasından tepkiler
İsviçreli aşırı sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından başlatılan girişim, ülke nüfusunun 10 milyona ulaştığında otomatik olarak sınırlandırılmasını öngörüyor. Mevcut 8,9 milyonluk nüfusla birlikte, plan kabul edilirse yıllık net göçün 20 bin kişiyle sınırlanması gündeme gelecek. İsviçre'de işgücünün yaklaşık dörtte birini yabancılar oluşturuyor; ilaç firması Roche çalışanlarının neredeyse yarısı yabancı uyruklu. Novartis CEO'su Vas Narasimhan, planın 'şirketin inovasyon gücünü ve küresel rekabetçiliğini zedeleyeceğini' belirtirken, Google'ın İsviçre ofisi de benzer endişelerini dile getirdi. Teknoloji devi, Zürih'teki araştırma merkezinde yüzden fazla farklı milletten çalışan olduğunu vurguladı.
Ekonomik etkiler ve siyasi tartışmalar
SVP, planın İsviçre'nin kimliğini ve refahını koruyacağını savunurken, karşıt görüşler ekonominin daralacağı ve vergi gelirlerinin azalacağı uyarısında bulunuyor. İsviçre'nin doğrudan yabancı yatırım çekme kabiliyeti de sorgulanıyor. Bankacılık ve sigortacılık sektörleri de dahil olmak üzere pek çok firma, yetenek kısıtlamalarının yatırım kararlarını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Referandum öncesi yapılan anketler, seçmenlerin %40'ının plana destek verdiğini, %50'sinin karşı olduğunu gösteriyor. Ancak kararsızların oranı hâlâ yüksek. UBS ekonomistlerine göre, nüfus sınırlamasının yürürlüğe girmesi halinde GSYİH büyümesi yıllık %0,5-1 oranında düşebilir.
Konuya bağımsız bir bakış: İsviçre'nin nüfus sınırlama planı, küreselleşme ve milliyetçilik arasındaki gerilimi bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülke, yüksek vasıflı göçmenlere bağımlı bir ekonomik modele sahipken, bu tür kısıtlamalar uzun vadede yenilikçiliği ve büyümeyi baltalayabilir. Referandum sonucu ne olursa olsun, İsviçre'nin işgücü politikasını yeniden düşünmesi gerekebilir.
