Orta Doğu'da artan jeopolitik riskler ve Hürmüz Boğazı'ndaki sıcak temaslar petrol arzına yönelik endişeleri canlı tutarken, küresel ekonomik büyümedeki yavaşlama sinyalleri ve petrol talebine ilişkin karamsarlık fiyatları baskılıyor. Brent petrol, arz riskleri ile talep kaygıları arasında sıkışmış durumda ve varil başına 84 dolar seviyelerinde işlem görüyor. Yatırımcılar, merkez bankalarının faiz artırımları ve resesyon endişeleriyle petrol talebinin zayıflayabileceğini fiyatlarken, arz tarafındaki jeopolitik gelişmeler ise fiyatlara taban oluşturuyor.
Jeopolitik riskler ve arz kesintisi endişeleri
İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son olaylar ve İsrail-Filistin çatışmasının bölgeye yayılma ihtimali, petrol arzının kesintiye uğrayabileceği korkusunu artırıyor. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçtiği için, olası bir kapatma halinde fiyatların hızla yükselebileceği ifade ediliyor.
Suudi Arabistan ve Rusya öncülüğündeki OPEC+ grubu, geçtiğimiz aylarda toplam 2 milyon varil/gün civarında ek üretim kesintisi kararı aldı. Ancak piyasalar, bu kesintilerin talepteki yavaşlamayı dengelemeye yetmediğini düşünüyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve OPEC'in son raporlarında, 2024 yılı için talep artışı beklentileri aşağı yönlü revize edilmişti.
Talep endişeleri ve küresel ekonomik görünüm
Küresel ekonominin en büyük petrol tüketicilerinden Çin'de ekonomik toparlanmanın beklenenden yavaş ilerlemesi, talebe ilişkin karamsarlığı besliyor. Ayrıca Avrupa ve ABD'de faiz oranlarının yüksek seyretmesi, resesyon endişelerini diri tutarak enerji talebini olumsuz etkiliyor. ABD ham petrol stoklarının geçen hafta beklenenden fazla artması da talep görünümünü zayıflatan bir diğer faktör oldu.
Analistlere göre, petrol fiyatlarının kısa vadede yönü, jeopolitik gelişmelerden çok küresel ekonomik verilere bağlı olacak. Önümüzdeki haftalarda açıklanacak ABD istihdam verileri ve Çin büyüme rakamları, piyasaların odak noktası haline gelecek.
Petrol fiyatlarındaki bu düşüş, akaryakıt fiyatlarına da yansıyor. Türkiye'de son haftalarda benzin ve motorin fiyatlarına indirimler gelmeye başladı. Ancak döviz kurlarındaki hareketlilik ve vergi düzenlemeleri, indirimlerin sınırlı kalmasına neden oluyor.
Genel olarak, petrol piyasası bir yandan arz kesintisi riski diğer yandan talep zayıflığı arasında gidip gelirken, fiyatların 80-90 dolar bandında dalgalanmaya devam etmesi bekleniyor.
