Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırılar düzenlemesinin ardından Perşembe günü belirgin bir yükseliş kaydetti. Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 75 doların üzerine çıkarak son bir haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD Savunma Bakanlığı, İran'ın Suriye'deki mevzilerine yönelik hava operasyonları düzenlendiğini açıklarken, bu gelişme küresel petrol arzına ilişkin endişeleri yeniden alevlendirdi.
Jeopolitik riskler arzı tehdit ediyor
ABD ile İran arasındaki gerilim, Orta Doğu'daki petrol arz güvenliğine dair kaygıları artırıyor. İran, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkelerinden biri olmasa da, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü nedeniyle küresel petrol akışında kilit bir role sahip. Analistler, olası bir tırmanışın bu stratejik geçiş noktasında aksamalara yol açabileceğini belirtiyor. Daha önce 2019'da benzer bir gerginlik döneminde petrol fiyatları yüzde 15'in üzerinde artmıştı.
Piyasaların gözü OPEC'te
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, piyasaların OPEC+ grubunun üretim politikasına odaklanmasına neden oldu. OPEC+ üyeleri, arz fazlasını önlemek için geçtiğimiz yıl boyunca üretim kısıtlamalarına gitmişti. Ancak ABD'nin yaptırımları ve jeopolitik riskler, arz tarafındaki belirsizlikleri artırıyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde OPEC+'ın bu gelişmelere nasıl yanıt vereceğinin fiyatlardaki yönü belirleyeceğini ifade ediyor.
Öte yandan, küresel talep tarafında Çin'in ekonomik toparlanması ve ABD'deki faiz indirimi beklentileri de fiyatları destekleyen unsurlar arasında. Ancak yatırımcılar, ABD-İran geriliminin daha da tırmanması halinde fiyatların 80 dolar seviyesini test edebileceğini öngörüyor.
Arka plan: ABD-İran gerginliği
ABD ile İran arasındaki gerilim, son haftalarda artan askeri faaliyetlerle yeniden alevlendi. ABD, İran'ın Yemen'deki Husilere destek verdiğini iddia ederken, İran ise ABD'nin bölgedeki varlığını istikrarsızlık kaynağı olarak nitelendiriyor. İki ülke arasındaki nükleer müzakerelerde yaşanan tıkanıklık da tansiyonu yükselten bir diğer faktör.
Bağımsız değerlendirmeler, jeopolitik risklerin kısa vadede petrol fiyatlarını yukarı çekmeye devam edeceğini, ancak uzun vadede arz fazlası ve zayıf talep nedeniyle fiyatların 70-80 dolar bandında dalgalanabileceğini gösteriyor.
