Küresel petrol fiyatları, ABD ile İran arasında varılan nükleer anlaşmanın ardından düşüş eğilimini sürdürerek son yılların en düşük seviyesine geriledi. Brent petrol varil fiyatı 68 doların altına inerken, Batı Teksas petrolü (WTI) ise 64 dolar seviyelerinde işlem görüyor. İran’ın ham petrol ihracatına yönelik yaptırımların kalkmasıyla piyasaya arz edilen ek miktar, fiyatları aşağı çeken ana etken olarak değerlendiriliyor.
Rubio’dan Körfez turu
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmaya şüpheyle yaklaşan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerini ikna etmek amacıyla Basra Körfezi turuna çıktı. Rubio, tur kapsamında müttefik ülkelere anlaşmanın bölgesel güvenliği artıracağı ve petrol piyasalarında istikrarı sağlayacağı mesajını veriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Rubio’nun ilk durağının Bahreyn olduğu ve ziyaretlerin bir hafta sürmesinin planlandığı belirtildi.
İran petrole dönüş hazırlığında
İran, anlaşma kapsamında nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında petrol yaptırımlarının kaldırılmasını sağladı. Tahran yönetimi, ek olarak günde 1,5 milyon varil ham petrol ihraç etmeyi hedefliyor. İran Petrol Bakanlığı, ülkenin en büyük petrol sahası Ahvaz’da üretim kapasitesini artırmak için yatırım planlarını hızlandırdığını duyurdu. Bu gelişme, OPEC+ arz kısıntılarına rağmen piyasada fazla arz oluşabileceği endişesini beraberinde getiriyor.
OPEC+ toplantısı kritik
Suudi Arabistan liderliğindeki OPEC grubu ve Rusya’nın başı çektiği OPEC+ ülkeleri, İran’ın piyasaya dönüşünü değerlendirmek üzere acil bir toplantı için hazırlık yapıyor. Kaynaklara göre toplantı, Nisan ayının başında Riyad’da gerçekleştirilecek. OPEC+ üyeleri, fiyatlardaki hızlı düşüşü durdurmak için mevcut arz kısıtlamalarını derinleştirebilir veya sonlandırabilir. Ancak İran, anlaşmanın verdiği yetkiyle kendi üretimini artırabileceği için örgüt içinde yetki tartışmaları yaşanması bekleniyor.
Piyasalarda beklenti ve riskler
Petrol fiyatlarındaki düşüş, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere tüketici ülkeler için enflasyonu aşağı çekme potansiyeli taşırken, petrol gelirine bağımlı ülkelerde bütçe açıklarını büyütebilir. Uzmanlar, İran’ın uyum sürecinin yavaş ilerlemesi halinde fiyatların dip seviyelerde uzun süre kalmayabileceğini belirtiyor. Ayrıca, Rubio’nun Körfez turunda varılabilecek olası bir anlaşmazlık veya yeni yaptırım sinyali, fiyatlarda ani yükselişlere yol açabilir.
Küresel petrol piyasaları, diplomatik adımların yanı sıra Fed’in faiz politikası ve Çin’in büyüme verileriyle de yön bulmaya devam ediyor. Kısa vadede fiyatların 65-70 dolar bandında dalgalanması beklenirken, yılın ikinci yarısında arz-talep dengesinin yeniden şekillenmesiyle oynaklığın artması öngörülüyor. Bağımsız bir değerlendirmeyle, bu anlaşmanın petrol piyasalarında kalıcı bir denge mi yaratacağı yoksa jeopolitik gerilimler ve üretim kısıntılarıyla yeni bir döngü mü başlatacağı, önümüzdeki aylarda netlik kazanacak.
