Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya'nın Ukrayna krizinin çözümünde İstanbul'da 2022 yılında varılan anlaşmaları temel alan yaklaşımını sürdürdüğünü açıkladı. Peskov, müzakerelerin yeniden başlaması halinde kullanılacak platformun ise henüz netleşmediğini ifade etti. Sözcü, gazetecilere yaptığı açıklamada, Rusya'nın diplomatik sürece hazır olduğunu ancak Kiev yönetiminin gerçekçi adımlar atması gerektiğini vurguladı.
İstanbul anlaşmalarının temel unsurları
Mart 2022'de İstanbul'da yapılan müzakerelerde, Ukrayna'nın tarafsızlığı, güvenlik garantileri ve Kırım'ın statüsü gibi konular ele alınmıştı. Anlaşma taslağı, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden vazgeçmesini, karşılığında uluslararası güvenlik garantileri almasını öngörüyordu. Ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamaması üzerine süreç durmuştu. Peskov, bu çerçevenin hala masada olduğunu ve Rusya'nın bu temelde ilerlemeye hazır olduğunu belirtti.
Müzakere platformu belirsizliğini koruyor
Peskov, olası müzakerelerin yeri ve formatı hakkında net bir bilgi olmadığını söyledi. Daha önce Belarus ve Türkiye gibi ülkelerin ev sahipliğinde yapılan görüşmeler, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana birkaç kez değişmişti. Rus yetkili, yeni bir platformun oluşturulması için Ukrayna dahil tüm tarafların mutabakatı gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Batılı ülkelerin arabuluculuk tekliflerine de temkinli yaklaştıklarını ima etti.
Bağlam ve değerlendirme
Rusya'nın İstanbul anlaşmalarına atıfta bulunması, diplomatik bir çıkış arayışında olduğu yönünde yorumlanıyor. Ancak Ukrayna yönetimi, özellikle 2022'deki işgal sonrası toprak kayıpları nedeniyle mevcut şartlarda bu anlaşmaları kabul etmeyeceğini defalarca dile getirdi. Savaşın ekonomik boyutu ise her iki ülkede de derin etkiler yaratmaya devam ediyor. Rusya'da enflasyon ve döviz kuru baskısı sürerken, Ukrayna'da yeniden inşa maliyetleri milyarlarca dolara ulaştı. Uluslararası toplum, taraflar arasında bir uzlaşı için baskı yapmayı sürdürse de kalıcı bir çözüm için en önemli engel, güven duygusunun zedelenmiş olması. Bu bağlamda, İstanbul anlaşmalarının yeniden gündeme gelmesi, müzakerelerin yeniden başlaması için bir zemin oluşturabilir, ancak her iki tarafın da somut tavizler vermesi gerekecek.
