ECe Türkiye eş başkanları Nuri Şapkacı ve Semet Yolaç Canlıel, perakende sektöründe 2025 yılının ikinci yarısında başlayan yavaşlamanın devam ettiğini belirterek, 2027'nin ilk yarısının 2026'dan daha zorlu geçeceği uyarısında bulundu. Ciroların enflasyon oranlarına yetişemediğini vurgulayan sektör temsilcileri, kira ödemelerinde gecikmelerin başladığını ve perakendecilerin geleceğe yönelik umutlarını yitirdiğini ifade etti.
Cirolar Enflasyonun Altında Kalıyor
Nuri Şapkacı ve Semet Yolaç Canlıel, yaptıkları ortak açıklamada, perakende sektörünün son çeyrek verilerini değerlendirdi. Yüksek enflasyon ortamında nominal ciro artışları yaşansa da, reel bazda ciddi bir daralma olduğunu belirten ikili, "Ürün maliyetlerimiz her geçen gün artıyor ancak satış fiyatlarını aynı oranda yükseltemiyoruz. Tüketici alım gücü düştü, sepetler küçüldü. Cirolarımız enflasyona yetişemiyor" dedi. Özellikle giyim, ayakkabı ve ev tekstili gibi isteğe bağlı harcama kalemlerinde ciddi bir durgunluk yaşandığını aktaran Şapkacı ve Canlıel, gıda perakendesinde ise insanların daha ucuz alternatiflere yöneldiğini söyledi.
Sektör temsilcileri, 2025'in ikinci yarısından itibaren başlayan yavaşlamanın 2026 boyunca da devam ettiğini, ancak asıl endişenin 2027'nin ilk yarısı olduğunu belirtti. Ekonomik koşulların düzelmemesi halinde 2027'nin ilk altı ayının 2026'dan çok daha zorlu geçeceğini öngören ECE Türkiye eş başkanları, bu durumun istihdam kayıplarına ve işletme kapanmalarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Kiralar Gecikmeye Başladı
Perakende sektörünün en büyük gider kalemlerinden biri olan kira ödemelerinde de sıkıntılar baş gösterdi. Nuri Şapkacı ve Semet Yolaç Canlıel, birçok perakendecinin kira ödemelerini geciktirmeye başladığını, hatta bazılarının mağaza kapatma kararı aldığını açıkladı. "Kira artışları enflasyon oranında devam ediyor ancak bizim cirolarımız aynı hızda artmıyor. Bu durumda kira ödemeleri kaçınılmaz olarak aksıyor. Ev sahipleriyle görüşüp yapılandırma talep eden üyelerimiz var" diye konuştular.
Özellikle AVM'lerdeki yüksek kiralar ve ek giderler, perakendecilerin belini büküyor. Sektör temsilcileri, AVM yönetimlerinin de esnek davranması gerektiğini, aksi halde birçok markanın mağaza kapatmak zorunda kalacağını ifade etti. Zaten son bir yılda birçok tanınmış markanın bazı şubelerini kapattığı veya küçülmeye gittiği biliniyor.
2027 İçin Umut Yok
ECe Türkiye eş başkanları, hükümetin enflasyonla mücadele politikalarını desteklediklerini ancak alınan tedbirlerin perakende sektörünü göz ardı ettiğini savundu. Özellikle KDV oranlarındaki artışlar, enerji maliyetleri ve asgari ücret artışlarının işveren üzerindeki yükünü artırdığını vurguladılar. "2027'de bir rahatlama bekliyorduk ancak mevcut göstergeler hiç de iç açıcı değil. İlk yarı 2026'dan daha zorlu geçecek. Bu gidişle birçok KOBİ niteliğindeki perakendeci kepenk kapatır" uyarısında bulundular.
Sektörün çözüm önerileri arasında kira artışlarına üst sınır getirilmesi, AVM kiralarında yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi ve perakende sektörüne yönelik özel teşvik paketleri yer alıyor. Ayrıca, tüketici talebini canlandırmak için alım gücünü artıracak önlemler alınması gerektiğini belirtiyorlar.
Arka Plan: Perakende Sektörünün Durumu
Türkiye perakende sektörü, son yıllarda artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, perakende satış hacmi endeksi son aylarda dalgalı bir seyir izliyor. Gıda ve içecek perakendesinde nispeten daha iyi bir tablo olsa da, dayanıklı tüketim malları ve giyimde daralma devam ediyor. Enflasyonun yüksek seyri, perakendecilerin stok maliyetlerini ve işletme giderlerini artırırken, tüketicilerin harcamalarını kısmasına neden oluyor.
Uzmanlar, perakende sektörünün toparlanması için enflasyonun kontrol altına alınması ve tüketici güveninin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak mevcut ekonomik program çerçevesinde bu hedeflere kısa vadede ulaşılması zor görünüyor. ECE Türkiye'nin açıklamaları, sektörün 2027'ye dair karamsarlığını gözler önüne seriyor.
Perakende sektörü, Türkiye ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve milyonlarca kişiye istihdam sağlıyor. Sektördeki bir daralma, zincirleme olarak diğer sektörleri de etkileyecek. Bu nedenle, ECE Türkiye'nin uyarıları, sadece perakendeciler için değil, genel ekonomi için de bir alarm niteliğinde. Önümüzdeki dönemde atılacak adımlar, sektörün geleceğini belirleyecek.
