ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda 'Rica ederim!' ifadesini kullanarak İran ile olası bir savaşın maliyetine dikkat çekti. Pentagon'un hazırladığı senaryolara göre, İran'a yönelik geniş çaplı bir askeri operasyonun ABD ekonomisine ve Trump'ın yeniden seçilme şansına ağır bir bedeli olabilir. Uzmanlar, böyle bir çatışmanın 2 trilyon dolara varan doğrudan maliyetinin yanı sıra küresel petrol fiyatlarını ve borsaları da vuracağını belirtiyor.
Pentagon'un Senaryosu ve Ekonomik Yük
Pentagon'un iç değerlendirmelerine göre, İran'a yönelik bir savaş senaryosu, hava saldırıları ve deniz ablukası gibi aşamalı operasyonları içeriyor. Bu tür bir müdahalenin ilk altı ayda 500 milyar dolara mal olacağı tahmin ediliyor. Uzun vadede ise Irak ve Afganistan savaşlarının toplam maliyetini aşması bekleniyor. ABD'nin mevcut borç yükü 23 trilyon doları aşmışken, savaş harcamalarının ekonomiye ek yük getirmesi kaçınılmaz. Savunma bütçesi şimdiden 738 milyar dolara ulaşmış durumda. Savaş durumunda bu rakamın en az iki katına çıkması bekleniyor.
Trump'ın Siyasi Maliyeti
Trump, 2020 seçimlerine hazırlanırken savaş karşıtı seçmen kitlesini kaybetme riskiyle karşı karşıya. 2016'da 'bitmeyen savaşları sonlandırma' vaadiyle seçilen Trump, İran'la bir çatışmanın bu vaadine ters düşeceğini biliyor. Anketler, Amerikan halkının %60'ının İran'a askeri müdahaleye karşı olduğunu gösteriyor. Ayrıca, savaşın ekonomiye yükü, vergi indirimi vaatlerini de gölgede bırakabilir. Trump'ın siyasi tabanındaki savaş karşıtı ve ekonomik muhafazakarlar, artan harcamalardan rahatsızlık duyuyor.
Küresel Ekonomiye Etkileri
İran savaşının en büyük küresel etkisi petrol fiyatları üzerinde olacak. İran, Hürmüz Boğazı üzerinden günde 20 milyon varil petrolün geçişine ev sahipliği yapıyor. Olası bir abluka veya çatışma, petrol fiyatlarını varil başına 150 dolara çıkarabilir. Bu da ABD'de akaryakıt fiyatlarının artması enflasyonu tetikleyecek ve tüketici güvenini sarsacak. Borsalar, belirsizlik ortamında sert düşüşler yaşayabilir. Wall Street, savaşın ilk haftasında %10'luk bir düzeltme görebilir.
Bağımsız Değerlendirme
İran savaşı senaryosu, hem Pentagon hem de Trump için kazan-kazan olmayan bir denklem sunuyor. Askeri başarı elde edilse bile, ekonomik ve siyasi maliyetlerin ağır olacağı aşikar. Trump'ın sosyal medya paylaşımı, bu maliyetlerin farkında olduğunu ancak seçeneklerinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Orta Doğu'da yeni bir savaş, ABD'nin küresel liderlik rolünü de sorgulatacak. Pentagon, maliyetleri düşürmek için caydırıcılık ve diplomasiye ağırlık veriyor ancak tansiyonun yükseldiği bir ortamda savaş riski hala masada.
