Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ülkesinde bulunan Rus askeri üssünün "yarın bile" kapatılabileceğine dair açıklamasına yanıt verdi. Paşinyan, Ermenistan'ın Rus askeri üssüne ihtiyacı olmadığını belirterek, bu konunun ülkenin güvenlik stratejisinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Paşinyan'dan Putin'e yanıt
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ermenistan'daki Rus askeri üssüyle ilgili sözlerine yanıt verdi. Paşinyan, "Ermenistan'ın Rus askeri üssüne ihtiyacı yok" diyerek, ülkesinin savunma kapasitesini kendi imkânlarıyla güçlendirmeyi hedeflediğini vurguladı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Rusya Devlet Başkanı Putin, daha önce yaptığı bir açıklamada, Ermenistan'ın talebi halinde Rus askeri üssünü "yarın bile" kapatabileceklerini söylemişti. Putin'in bu sözleri, Ermenistan'ın Rusya ile olan askeri bağlarını sorguladığı bir dönemde gelmişti. Paşinyan'ın yanıtı, Ermenistan'ın dış politikada çeşitlendirme arayışlarının bir parçası olarak yorumlanıyor.
Rus askeri üssünün durumu
Ermenistan'da bulunan Rus askeri üssü, Gümrü kentinde konuşlu 102. Rus Askeri Üssü olarak biliniyor. Üs, 1995 yılından bu yana faaliyet gösteriyor ve Ermenistan-Türkiye sınırının korunmasında rol oynuyor. İki ülke arasındaki anlaşma gereği üs, 2044 yılına kadar Ermenistan'da kalabilir. Ancak Paşinyan hükümeti, son yıllarda Rusya ile olan ilişkilerini gözden geçiriyor ve Batı ile de diyalog kanallarını açık tutuyor.
Ermenistan, 2020 Dağlık Karabağ savaşı sırasında Rusya'dan beklediği desteği görememesi sonrası Moskova'ya olan güvenini sorgulamaya başladı. Bu durum, Ermenistan'ın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) içindeki konumunu da etkiledi. Paşinyan, son dönemde KGAÖ toplantılarına katılmama kararı almış ve örgütün etkinliğini sorgulamıştı.
Ermenistan'ın güvenlik arayışları
Paşinyan'ın açıklamaları, Ermenistan'ın güvenlik politikasında bir eksen kayması yaşandığı yönündeki iddiaları güçlendiriyor. Ermenistan, son aylarda ABD ve Avrupa ülkeleriyle askeri iş birliğini artırma yönünde adımlar attı. Ülke, ayrıca Hindistan ve Fransa gibi ülkelerden silah tedariki konusunda anlaşmalar imzaladı. Bu gelişmeler, Rusya'nın Güney Kafkasya'daki etkisinin azalabileceği yorumlarına neden oluyor.
Öte yandan Rusya, Ermenistan'daki askeri varlığını stratejik bir avantaj olarak görüyor. Üs, Rusya'nın Güney Kafkasya'daki tek askeri tesisi konumunda. Moskova yönetimi, üssün kapatılması durumunda bölgedeki dengelerin değişebileceğini ve Batı'nın etkisinin artabileceğini değerlendiriyor. Putin'in "yarın bile kapatabiliriz" sözleri, aslında bir baskı unsuru olarak da okunabilir.
Uzman değerlendirmeleri
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Paşinyan'ın açıklamalarını Ermenistan'ın egemenlik vurgusu olarak yorumluyor. Ancak Rus askeri üssünün kapatılmasının kolay bir süreç olmadığı, iki ülke arasındaki mevcut anlaşmaların bunu zorlaştırdığı belirtiliyor. Uzmanlara göre, Paşinyan yönetimi Rusya ile ilişkileri tamamen koparmak yerine, daha dengeli bir politika izlemeye çalışıyor.
Ermenistan'ın Rusya'ya olan ekonomik bağımlılığı da dikkate alındığında, askeri üssün kapatılmasının kısa vadede gerçekleşmesi zor görünüyor. Ancak Paşinyan'ın söylemleri, uzun vadede Ermenistan'ın güvenlik mimarisini çeşitlendirme niyetini gösteriyor. Bu durum, Güney Kafkasya'da yeni bir jeopolitik denklemin habercisi olabilir.
