Ermenistan'da 20 Haziran 2021'de yapılan erken genel seçimlerin ardından yeniden başbakanlık koltuğuna oturan Nikol Paşinyan, bölgesel barış ve normalleşme sürecinde yeni bir dönemin sinyallerini verdi. Paşinyan, Erivan yönetiminin 'kapı' olarak adlandırılan bir hazırlık içinde olduğunu duyurdu. Bu girişim, özellikle Türkiye ile Ermenistan arasındaki kara sınır kapılarının açılmasını ve ikili ilişkilerin normalleştirilmesini hedefliyor.
Türkiye-Ermenistan normalleşme süreci
Paşinyan'ın bu açıklaması, 2009'da imzalanan ancak hayata geçirilemeyen Zürih Protokolleri'nden bu yana en somut adım olarak değerlendiriliyor. Ermenistan Başbakanı, ülkesinin bölgesel bağlantı projelerine ve komşularıyla iş birliğine açık olduğunu vurguladı. 'Kapı' hazırlığı kapsamında, Türkiye ile Ermenistan arasındaki Alican ve Akhurik sınır kapılarının yeniden açılması için teknik ve diplomatik hazırlıkların yapıldığı belirtiliyor. Bu adım, iki ülke arasında 1993'ten bu yana kapalı olan kara sınırının yeniden ticari ve insani trafiğe açılmasını öngörüyor.
Bölgesel dinamikler ve uluslararası destek
Normalleşme süreci, yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Güney Kafkasya'daki jeopolitik dengeleri de etkileyecek. Rusya, ABD ve Avrupa Birliği'nin yanı sıra İran da süreci yakından takip ediyor. Özellikle Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'da tam kontrol sağlamasının ardından, bölgede kalıcı barış için yeni bir fırsat penceresi açıldığı ifade ediliyor. Türkiye, daha önce Ermenistan ile normalleşme için belirli koşullar öne sürmüştü. Ancak Paşinyan'ın yeni adımı, Ankara'nın da sürece daha yapıcı yaklaştığını gösteriyor. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, 'Kapı projesi, sadece fiziksel bir sınır kapısının ötesinde, ekonomik iş birliği ve kültürel etkileşim için bir köprü görevi görecek' dedi.
Bağımsız analistler, Paşinyan'ın bu girişiminin iç politikada da önemli yansımaları olacağını düşünüyor. Seçimlerden galip çıkan Paşinyan, Sivil Sözleşme partisi liderliğinde, ülke ekonomisini canlandırmak ve dışa bağımlılığı azaltmak için komşularıyla ticareti artırmayı hedefliyor. Uzun vadede, sınır kapılarının açılması, Ermenistan'ın transit ülke olarak önemini artırabilir. Ancak sürecin önünde, özellikle Ermeni diasporasının ve bazı muhalif grupların endişeleri bulunuyor. Paşinyan, bu endişeleri gidermek için normalleşmenin Ermenistan'ın egemenlik haklarına zarar vermeyeceğini ve her adımın şeffaf şekilde atılacağını belirtiyor. Bölgede barış ve istikrar arayışı devam ederken, 'kapı' hazırlığı umut verici bir gelişme olarak öne çıkıyor.
