İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Milli Savunma Bakanlığı'ndan Sorumlu Gölge Bakanı Ayyüce Türkeş Taş, Pakistan ile Hindistan arasındaki gerilimin tırmanması üzerine yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'nin olası bir askeri angajmanının TBMM onayına sunulması gerektiğini vurguladı. Taş, "Türk askerinin hayatı, kapalı kapılar ardındaki kararların konusu olamaz. Hâlâ TBMM'nin onayına sunulmayan mutabakatlar var" diyerek hükümete çağrıda bulundu. Açıklama, Pakistan'ın Keşmir bölgesinde Hindistan ile yaşadığı çatışmaların ardından Türkiye'nin bölgeye asker gönderme ihtimalinin kamuoyunda tartışılmasıyla geldi.
İYİ Parti'den TBMM Onayı Çağrısı
Ayyüce Türkeş Taş, yaptığı basın açıklamasında, Türkiye'nin uluslararası güvenlik taahhütleri kapsamında atacağı adımların şeffaf olması gerektiğini belirtti. Taş, "Son dönemde imzalanan ancak Meclis'e getirilmeyen askeri mutabakatlar, Türk milletinin iradesini yok saymaktadır. Pakistan'da yaşananlar, bu tür gizli anlaşmaların ne kadar riskli olduğunu göstermiştir" dedi. İYİ Parti'nin konuya ilişkin TBMM'ye soru önergesi vereceği öğrenildi.
Taş'ın açıklamaları, Pakistan'ın Hindistan'a karşı son günlerde artan askeri hareketliliği sonrası geldi. Hindistan ve Pakistan arasında Keşmir'de yaşanan çatışmalar, bölgede geniş çaplı bir savaş riskini gündeme getirdi. Türkiye'nin Pakistan'a olan tarihsel ve stratejik bağları, olası bir askeri müdahale tartışmasını beraberinde getirdi. Ancak İYİ Parti, böyle bir adımın ancak TBMM kararıyla alınabileceğini savunuyor.
Pakistan-Hindistan Gerilimi ve Türkiye'nin Konumu
Pakistan ile Hindistan arasındaki gerilim, 2019'daki Pulwama saldırısı sonrası başlayan sürecin devamı niteliğinde. Son haftalarda Keşmir'in kontrol hattında karşılıklı topçu atışları ve hava ihlalleri yaşandı. Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, Hindistan'ı provokasyonla suçlarken, Hindistan Savunma Bakanlığı ise Pakistan'ın terör gruplarını desteklediğini iddia ediyor. Uluslararası toplum, taraflara itidal çağrısı yapıyor.
Türkiye, Pakistan ile savunma sanayii ve askeri eğitim alanında yakın işbirliğine sahip. 2021'de imzalanan askeri eğitim anlaşması kapsamında Türk subayları Pakistan'da eğitim veriyor. Ayrıca Türkiye, Pakistan'a insansız hava araçları ve zırhlı araçlar tedarik ediyor. Ancak bu işbirliği, Türkiye'nin doğrudan bir çatışmaya asker göndermesi anlamına gelmiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada "Pakistan'ın yanındayız, ancak savaşa taraf olmayız" mesajı vermişti.
TBMM'nin onayına sunulmayan mutabakatlar, muhalefetin uzun süredir gündeminde. İYİ Parti, 2022'de imzalanan ve kamuoyuna yansımayan bazı askeri anlaşmaların varlığını iddia etmişti. Taş, "Bu anlaşmalar çerçevesinde Türk askeri, Pakistan'da konuşlandırılabilir. Bu durum, ülkemizi istenmeyen bir savaşın içine çekebilir" uyarısında bulundu.
Uzman Görüşleri ve Olası Senaryolar
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Türkiye'nin Pakistan'a asker gönderme ihtimalini düşük görüyor. Emekli büyükelçi Murat Bilhan, "Türkiye, Pakistan'ı diplomatik olarak destekler ancak askeri bir angajman, NATO ve Batı ile ilişkileri germe riski taşır. Ayrıca Hindistan ile ticari ilişkiler de zarar görür" değerlendirmesini yaptı. Bilhan, TBMM onayının şart olduğunu ancak böyle bir talebin şu an gündemde olmadığını ekledi.
Öte yandan, savunma sanayii analisti Hakan Kılıç, "Türkiye'nin Pakistan'a askeri destek sağlaması, doğrudan çatışmaya girmek anlamına gelmez. Eğitim, danışmanlık ve teknik destek gibi alanlarda işbirliği sürebilir. Ancak muhalefetin haklı olduğu nokta, bu tür anlaşmaların Meclis denetiminden geçmesi gerektiğidir" dedi.
Türkiye'nin olası bir askeri müdahalesi, bölgesel dengeleri alt üst edebilir. İran, Çin ve Rusya'nın tutumu da belirleyici olacak. Çin, Pakistan'ın en yakın müttefiki olarak Hindistan'a karşı Pakistan'ı destekliyor. Rusya ise Hindistan ile stratejik ortaklığını sürdürüyor. Türkiye'nin NATO üyesi olarak atacağı adımlar, ittifak içinde de tartışma yaratabilir.
Muhalefetin Talepleri ve Hükümetin Tutumu
İYİ Parti'nin yanı sıra CHP de konuya ilişkin açıklama yaptı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, "Hükümet, Pakistan'a asker gönderme gibi bir niyeti varsa bunu açıkça kamuoyuna duyurmalı ve TBMM'ye getirmelidir. Gizli protokollerle Türk askerinin hayatı riske atılamaz" ifadelerini kullandı.
Hükümet kanadından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada "Türkiye, Pakistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne destek veriyor. Askeri bir angajman söz konusu değil" demişti. Milli Savunma Bakanlığı kaynakları ise "TBMM onayı gerektiren bir durumun şu an için gündemde olmadığını" belirtti.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, konunun Meclis gündemine gelebileceğini ancak şu an için böyle bir talep olmadığını söyledi. Muhalefet, önümüzdeki günlerde konuyu Meclis'e taşıyacaklarını açıkladı.
Pakistan-Hindistan gerilimi, Türkiye'nin dış politikada denge siyasetini ne kadar sürdürebileceğini göstermesi açısından kritik. Türkiye'nin Pakistan'a verdiği destek, İslam dünyasındaki liderlik iddiasını pekiştirirken, Hindistan ile ekonomik ilişkileri zedeleyebilir. Muhalefetin TBMM vurgusu, askeri kararların şeffaflığı ve demokratik denetim açısından önemli. Olası bir asker gönderme kararı, sadece bölgesel değil küresel sonuçlar doğurabilir. Türkiye'nin önceliği, diplomatik çözümler ve barışçıl yollar olmalı; askeri seçenek ise ancak Meclis iradesiyle ve uluslararası hukuka uygun şekilde düşünülmeli.
