Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel ile İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez'in de aralarında bulunduğu 12 milletvekili hakkında toplam 14 dokunulmazlık dosyası sunuldu. Dosyaların, milletvekillerinin yasama döneminde işlediği iddia edilen suçlara ilişkin olduğu belirtilirken, sürecin Meclis Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.
İddialar ve süreç nasıl işleyecek?
TBMM Başkanlığı'na sunulan dosyalar arasında, CHP Genel Başkanı Özgür Özel hakkında "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamasıyla bir dosya yer alıyor. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez hakkında ise iki ayrı dosya bulunuyor. Diğer milletvekilleri arasında CHP'li vekillerin yanı sıra diğer partilerden isimlerin de olduğu öğrenildi. Dosyalar, Adalet Bakanlığı ve yargı mercilerinden gelen fezlekeler üzerine Meclis Başkanlığı'na iletilmiş durumda. Süreç, TBMM Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu'nda incelenecek ve ardından Genel Kurul'da oylanacak. Dokunulmazlığın kaldırılması için Anayasa'nın 83. maddesine göre üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekili) oyu gerekiyor.
Siyasi partilerden ilk tepkiler
Konuyla ilgili açıklama yapan CHP sözcüleri, dosyaların siyasi amaçlı olduğunu ve iktidarın muhalefeti sindirme çabası olarak değerlendiriyor. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, konuya ilişkin "Bu dosyalar, milletin iradesini yok sayma girişimidir. Hukuk kisvesi altında siyasi bir operasyon yürütülüyor" ifadelerini kullandı. İYİ Parti cephesi ise Turhan Çömez hakkındaki iddiaların asılsız olduğunu belirterek, sürecin takipçisi olacaklarını duyurdu. AK Parti cephesi ise dokunulmazlık dosyalarının yargı bağımsızlığı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunurken, MHP de benzer bir yaklaşım sergiledi.
Dokunulmazlık tartışmaları ve geçmiş örnekler
Türk siyasetinde milletvekili dokunulmazlığı sıkça tartışılan bir konu. 2016 yılında 138 milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin anayasa değişikliği, bu alandaki en kapsamlı düzenlemeydi. 2020'de de HDP'li milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması gündeme gelmişti. Mevcut durumda, TBMM'de bekleyen yüzlerce dosya bulunuyor. Uzmanlar, bu tür dosyaların siyasi kutuplaşmayı artırabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle seçim dönemlerinde dokunulmazlık dosyalarının sıklıkla gündeme gelmesi, muhalefet partilerince demokratik işleyişe müdahale olarak yorumlanıyor.
Bağımsız değerlendirme
Dokunulmazlık dosyalarının Meclis gündemine gelmesi, siyasi partiler arasındaki gerilimi tırmandırabilir. Hukuk devleti ilkesi çerçevesinde, yargı süreçlerinin siyasi hesaplardan bağımsız işlemesi önem taşıyor. Ancak gerek muhalefetin bu dosyaları iktidarın bir operasyonu olarak görmesi, gerekse iktidarın yargı kararlarına saygı çağrısı, taraflar arasında derin bir güvensizlik olduğunu ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde Karma Komisyon'da yapılacak görüşmeler, hem siyasetin hem de kamuoyunun yakından takip edeceği bir süreç olacak.
