Ankara-İzmir Hızlı Tren Projesi, 2013 yılında dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım'ın '2016'da bitecek' sözleriyle başlatıldı. Ancak aradan geçen 13 yılda proje, 5 bakan değiştirmesine rağmen tamamlanamadı. 1 Temmuz 2026 itibarıyla fiziki gerçekleşme oranı yalnızca yüzde 24 seviyesinde kaldı. Başlangıçta 4,3 milyar TL olarak açıklanan proje maliyeti ise bugüne kadar 101,4 milyar TL'ye fırladı. Bu durum, hem kamuoyunda büyük tepki çekti hem de projenin geleceği hakkında soru işaretlerini artırdı.
Proje Neden Bu Kadar Gecikti?
Ankara-İzmir Hızlı Tren hattı, Türkiye'nin en önemli ulaşım projelerinden biri olarak görülüyor. Hattın tamamlanmasıyla birlikte iki şehir arasındaki seyahat süresinin 3,5 saate düşmesi hedefleniyor. Ancak proje, başlangıcından bu yana birçok kez revize edildi. İlk olarak 2013'te temeli atılan proje, daha sonra çeşitli nedenlerle sürekli ertelendi. Bu nedenler arasında kamulaştırma sorunları, müteahhit firmalarla yaşanan anlaşmazlıklar, maliyet artışları ve pandemi süreci sayılabilir. Ayrıca projenin geçtiği güzergahtaki zorlu arazi koşulları da inşaat sürecini olumsuz etkiledi.
Bakan Değişiklikleri Projeyi Yavaşlattı
Proje, 2013 yılından bu yana tam 5 farklı bakan tarafından yönetildi. Binali Yıldırım'dan sonra Ahmet Arslan, Cahit Turhan, Mehmet Cahit Turhan ve son olarak Abdulkadir Uraloğlu bakanlık koltuğuna oturdu. Her bakan değişikliği ile birlikte projede yeni revizyonlar yapıldı, bazı firmalar değiştirildi, bazı etaplar yeniden ihale edildi. Bu durum, projenin hem zaman hem de maliyet açısından sürekli büyümesine neden oldu. Uzmanlar, projenin bu şekilde yönetilmesinin büyük bir verimsizlik olduğunu ve kamu kaynaklarının israf edildiğini belirtiyor.
Maliyet 23 Kat Arttı
Projenin maliyeti, ilk açıklandığında 4,3 milyar TL olarak duyurulmuştu. Ancak bugün itibarıyla bu rakam 101,4 milyar TL'ye ulaşmış durumda. Bu artış, yüzde 2.258'lik bir yükselişe işaret ediyor. Enflasyon, döviz kuru artışları ve ek iş kalemleri bu maliyet artışında etkili oldu. Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri, projenin tamamlanması için ek kaynaklara ihtiyaç duyulduğunu ve maliyetin daha da artabileceğini açıkladı. Bu durum, bütçe disiplini açısından endişe verici bir tablo ortaya koyuyor.
Projenin Geleceği ve Beklentiler
1 Temmuz 2026 itibarıyla projenin fiziki gerçekleşme oranı yüzde 24 olarak kayıtlara geçti. Bu oran, projenin tamamlanması için daha çok uzun bir süre geçmesi gerektiğini gösteriyor. Ulaştırma Bakanlığı, projenin 2028 yılına kadar tamamlanmasını hedeflediğini ancak bu hedefin de gerçekçi olmadığını ifade ediyor. Siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşları, projenin geldiği noktayı eleştiriyor. Ana muhalefet partisi yetkilileri, bu projenin 'kamuoyunu kandırma' örneği olduğunu belirterek, hükümetin projeyi zamanında tamamlayamadığını ve bütçeden milyarlarca lira israf edildiğini dile getiriyor.
Ankara-İzmir hızlı tren hattı, tamamlandığında Türkiye'nin batı bölgelerine büyük bir ekonomik katkı sağlayacak. Ancak projenin bu kadar uzun süre tamamlanamaması, Türkiye'deki büyük ölçekli altyapı projelerindeki kronik sorunları gözler önüne seriyor. Kamuoyu, projenin bir an önce bitirilmesini ve maliyetlerin kontrol altına alınmasını bekliyor. Ancak mevcut tablo, bu beklentinin daha yıllarca karşılanamayacağını gösteriyor.
