Türkiye'de özel hastanelerin acil servislerde bazı durumlarda ücret talep ettiği, ancak bu uygulamanın yasalara aykırı olduğu ortaya çıktı. Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Avukat İbrahim Güllü, özellikle acil hallerde ilave ücret alınmasının yasak olduğunu vurgulayarak vatandaşları uyardı. Sağlık Bakanlığı mevzuatına göre, acil hallerde hastanelerin müdahale yapmakla yükümlü olduğu ve bu hizmet için ek ücret talep edilemeyeceği belirtiliyor.
Acil hal nedir, hangi durumlar kapsar?
Acil hal, genel olarak hayati risk taşıyan veya acil müdahale gerektiren sağlık durumlarını ifade eder. Kalp krizi, inme, ağır kanama, solunum yetmezliği, bilinç kaybı gibi durumlar acil hal kapsamında değerlendirilir. Bu tür durumlarda hastanelerin acil servisleri, hastaya müdahale etmekle yükümlüdür ve özel hastaneler dahil hiçbir sağlık kuruluşu acil hizmetler için ücret talep edemez. Ancak uygulamada bazı özel hastanelerin, hastanın durumu stabil olduktan sonra ya da öncesinde 'hasta başı ücreti' veya 'acil servis işlem ücreti' adı altında ek ücretler çıkardığı bildiriliyor.
Kanuni düzenleme ve cezai yaptırımlar
Sağlık Uygulama Tebliği ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) anlaşmalarına göre, acil sağlık hizmetleri SGK kapsamında olup, özel hastanelerin acil durumlarda hastalardan ek ücret talep etmesi yasaktır. Acil hal dışında ise, yani hastanın durumu acil olarak değerlendirilmiyorsa, özel hastaneler poliklinik ücreti ve diğer hizmet bedellerini talep edebilir. Kanunun ihlali halinde hastaneler idari para cezası ve tazminatla karşı karşıya kalabilir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı, şikayet üzerine hastaneleri denetleyebilir ve acil servislerdeki uygulamaları inceleyebilir.
Vatandaşların hakları ve yapılması gerekenler
Vatandaşların, acil bir durumda özel hastaneye başvurduklarında ve ücret talep edildiğinde, öncelikle bu talebin yasal olup olmadığını bilmeleri gerekiyor. Acil durumlarda hastane, SGK ile anlaşmalıysa ve acil servis hizmeti veriyorsa, hasta POS cihazından geçirilerek veya nakit olarak ödeme yapmaya zorlanamaz. Eğer ücret talep edilirse, hastaların bunu kabul etmemesi ve durumu Sağlık Bakanlığı'na, SGK'ya veya tüketici hakem heyetine şikayet etmesi gerekiyor. Avukat Güllü, 'Hastalar mağdur olmamaları için acil durumda hastaneden ücret talep edilirse bununla ilgili tutanak tutturmalı ve daha sonra hukuki yollara başvurmalı' dedi.
Bağlam ve değerlendirme
Bu tartışma, sağlık hizmetlerinin özelleşmesiyle birlikte vatandaşların karşılaştığı mağduriyetlerin bir örneğini oluşturuyor. Özel hastanelerin gelir elde etme hırsı, bazen hastaların acil sağlık haklarını gölgeleyebiliyor. Yasal düzenlemeler ne kadar açık olsa da, uygulamada denetim eksikliği nedeniyle ihlaller devam edebiliyor. Sağlık Bakanlığı'nın bu konuda daha etkin denetimler yapması ve caydırıcı cezalar uygulaması, vatandaşların mağduriyetini önleyecektir. Ayrıca tüketicilerin de bu haklarını bilmesi, bilinçli bir şekilde hareket etmesi büyük önem taşıyor. Son yıllarda sağlıkta dönüşüm kapsamında özel hastanelerin sayısındaki artış, bu tür tartışmaların daha sık gündeme gelmesine neden oluyor. Vatandaşların sağlık harcamaları konusunda bilinçlendirilmesi ve hukuki destek alması, hak ihlallerinin azalmasına katkı sağlayacaktır.
