Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti kanun teklifi, hurda araç teşviki ve engelli vatandaşlara yönelik araç alım limitlerinde yapılacak güncellemelerle 2026 yılının en sıcak ekonomi başlıklarından biri olmaya aday. Meclis Genel Kurulu'nda ele alınması beklenen teklif, sıfır araç alımında uygulanan ÖTV oranlarını sıfırlayarak hem vatandaşın cebini rahatlatmayı hem de otomotiv sektörünü canlandırmayı hedefliyor. Peki, ÖTV'siz araç yasası ne zaman çıkacak? Düzenleme kimleri kapsıyor? İşte detaylar.
ÖTV'siz araç yasası ne zaman yürürlüğe girecek?
TBMM’ye sunulan kanun teklifinin görüşmelerine Şubat 2025 itibarıyla başlanması planlanıyor. Komisyon görüşmeleri ve Genel Kurul sürecinin tamamlanmasının ardından yasanın en geç Nisan 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. 2026 model araçlar için geçerli olacak düzenleme, geriye dönük uygulanmayacak. Ancak yasa çıktıktan sonra ilk etapta yerli üretim araçlarda ÖTV’nin sıfırlanması, ithal araçlarda ise kademeli bir indirim planı öngörülüyor.
ÖTV muafiyeti teklifi kimleri kapsıyor?
Teklifin kapsamı üç ana gruptan oluşuyor:
- Hurda araç sahipleri: 2000 model ve üzeri araçlarını hurdaya çıkaranlara, yeni araç alımında ÖTV muafiyeti tanınıyor. Bu teşvikle çevre dostu araç kullanımı artırılması hedefleniyor.
- Engelli vatandaşlar: Engelli raporu bulunan bireylerin araç alımında uygulanan ÖTV muafiyeti limiti güncelleniyor. Yeni düzenlemeyle motor silindir hacmi ve araç fiyat sınırı yükseltilerek engellilerin daha geniş bir araç yelpazesinden yararlanması sağlanacak.
- İlk kez araç alacak gençler: 25 yaş altındaki gençlere, ilk araçlarında ÖTV indirimi veya muafiyeti getirilmesi de teklifte yer alıyor. Bu madde, genç istihdamını desteklemek ve ulaşım ihtiyacını karşılamak amacıyla eklenmiş durumda.
Hurda teşvikiyle arabalar daha ucuz olacak mı?
Hurda teşviki kapsamında, eski aracını teslim eden vatandaşlar yeni araç alırken ÖTV ödemeyecek. Bu sayede sıfır araç fiyatlarında yüzde 40’ı bulan ÖTV’nin kalkmasıyla araç fiyatlarında ciddi bir düşüş bekleniyor. Ancak uzmanlar, teşvikin talep artışına yol açacağını ve bayilerde stok sorunu yaşanabileceğini belirtiyor. Özellikle yerli üretim modellerde fiyat avantajı daha belirgin olacak.
2023 yılında yürürlüğe giren hurda teşviki, 2025 sonuna kadar uzatılmıştı. Yeni teklif ise bu teşviki kalıcı hale getiriyor ve limitleri artırıyor. Ayrıca engelli vatandaşlar için ÖTV muafiyet sınırı, 2025 itibarıyla 1.6 motor ve 500 bin TL’ye kadar olan araçlar için geçerli olacak.
Tekliften kimler yararlanamayacak?
Düzenlemeden yararlanmak için belirli şartlar bulunuyor. Örneğin, hurda teşviki için aracın en az 5 yıldır aynı kişi adına kayıtlı olması ve trafikten çekilme belgesi alınması gerekiyor. Engelli vatandaşlarda ise raporun tam teşekküllü bir hastaneden alınmış olması ve en az yüzde 40 engel oranı şartı aranıyor. İlk araç alacak gençler için gelir testi uygulanacak ve aylık hane geliri asgari ücretin iki katını aşmayanlar kapsama alınacak. Ayrıca, daha önce ÖTV’li araç satın almış olanlar yeniden başvuruda bulunamayacak.
TBMM’deki görüşmelerde muhalefet partilerinin teklife yönelik eleştirileri de sürüyor. Ana muhalefet partisi, düzenlemenin yalnızca belirli bir kesime hitap ettiğini ve vergi adaletini bozduğunu savunuyor. Hükümet ise teşvikin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını ve otomotiv sektöründe istihdamı artıracağını belirtiyor.
Uzman görüşü: Beklentiler ve olası sonuçlar
ÖTV’nin kaldırılması, kısa vadede bütçe gelirlerinde düşüşe yol açsa da uzun vadede araç satışlarını artırarak KDV ve Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) gelirlerini yükseltebilir. Sektör temsilcileri, 2026 model araç satışlarının yüzde 30 artmasını bekliyor. Ancak enflasyonist baskı altındaki ekonomide, böyle bir teşvikin talep enflasyonunu tetikleyebileceğine dair endişeler de var. Bağımsız ekonomi analistleri, düzenlemenin sürdürülebilir olması için hurda araç sayısının yeterli olması ve kayıt dışı araçların teşvikten yararlanmasının önlenmesi gerektiğini vurguluyor.
