Türkiye otomotiv sanayisi, yılın ilk dokuz ayında üretim, ihracat ve iç pazar satışlarında daralma ile karşılaştı. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, ocak-eylül döneminde toplam üretim geçen yılın aynı dönemine kıyasla azalırken, ihracat adetleri ve iç pazar satışları da geriledi. Buna karşın, yerli araç satışlarında kaydedilen artış, sektördeki tek olumlu gelişme olarak öne çıktı.
Üretim ve İhracat Rakamları
OSD’nin açıkladığı verilere göre, 2023 yılının ilk dokuz ayında otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 azalarak 1 milyon 200 bin adet olarak gerçekleşti. Aynı dönemde otomobil üretimi ise yüzde 10 düşüşle 800 bin adete indi. Üretimdeki bu gerilemede, küresel talepteki yavaşlama ve bazı fabrikalardaki bakım çalışmaları etkili oldu.
İhracat tarafında da benzer bir tablo görüldü. İlk dokuz ayda toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 7 azalarak 750 bin adet oldu. Otomobil ihracatı ise yüzde 9 düşüşle 500 bin adet seviyesinde kaldı. Sektör temsilcileri, Avrupa pazarındaki ekonomik yavaşlamanın ihracat rakamlarını olumsuz etkilediğini belirtiyor.
İç Pazar ve Yerli Araç Satışları
İç pazar satışları da ilk dokuz ayda daraldı. Toplam otomotiv pazarı yüzde 6 küçülerek 600 bin adet olarak kaydedildi. Otomobil satışları ise yüzde 5 azalışla 450 bin adette kaldı. Ancak, yerli araç satışlarında dikkat çeken bir artış yaşandı. Yerli üretim otomobillerin satışları yüzde 15 artarak 150 bin adete ulaştı. Bu artışta, yerli araçlara yönelik tüketici ilgisi ve kampanyalar etkili oldu.
Sektör uzmanları, iç pazarın daralmasında yüksek faiz oranları ve kredi koşullarındaki sıkılaşmanın etkili olduğunu vurguluyor. Ayrıca, döviz kurundaki dalgalanmalar da fiyatları yukarı çekerek talebi baskılıyor.
Arka Plan ve Değerlendirme
Türkiye otomotiv sektörü, uzun yıllardır ülke ekonomisinin lokomotiflerinden biri olarak ihracatta önemli bir paya sahip. Ancak son dönemde küresel ekonomik belirsizlikler, tedarik zinciri sorunları ve jeopolitik riskler sektörü olumsuz etkiliyor. Avrupa Birliği ülkelerindeki resesyon endişeleri, otomotiv ihracatında daralmaya yol açıyor.
Öte yandan, yerli araç satışlarındaki artış, Türkiye’nin otomotiv sanayisindeki yerli üretim kapasitesinin güçlendiğini gösteriyor. Yerli otomobil Togg’un satışa sunulması ve diğer yerli modellere olan ilgi, bu artışta önemli rol oynuyor. Sektör temsilcileri, iç pazardaki daralmaya rağmen yerli araçlara olan talebin sevindirici olduğunu belirtiyor.
Gelecek dönemde, otomotiv sektörünün performansı büyük ölçüde küresel ekonomik koşullara ve iç piyasadaki finansal istikrara bağlı olacak. Uzmanlar, faiz indirimleri ve kredi genişleme adımlarının iç pazarı canlandırabileceğini, ancak ihracat için Avrupa’daki toparlanmanın beklenmesi gerektiğini ifade ediyor.
