Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Tiftik, eylül ayında otomotiv pazarında yaşanan daralmanın beklentilerin üzerinde olduğunu belirterek, yıl sonunda toplam pazarın 1,2 milyon adedi geçmesinin güçleştiğini ifade etti. Tiftik, sektördeki yavaşlamanın arkasında ekonomik koşullar, yüksek faiz oranları ve vergi yükünün bulunduğunu vurguladı.
Eylül Ayında Sert Düşüş
ODMD verilerine göre, eylül ayında otomobil ve hafif ticari araç satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin bir azalış gösterdi. Hakan Tiftik, bu daralmanın sektör temsilcilerinin öngörülerinin ötesinde gerçekleştiğini dile getirdi. Yılın ilk aylarında yakalanan ivmenin yaz aylarından itibaren yerini durgunluğa bıraktığını kaydeden Tiftik, özellikle bireysel tüketici talebindeki azalmanın dikkat çekici olduğunu söyledi. Yüksek enflasyon ortamında hane halkının harcanabilir gelirinin erimesi, otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarına olan ilgiyi sınırlıyor.
Yıl Sonu Hedefi Zorlanıyor
Tiftik, yıl başında 1,2 milyon adetlik bir pazar beklentisi olduğunu hatırlatarak, mevcut koşullarda bu rakama ulaşmanın zorlaştığını ifade etti. "Eylüldeki daralma beklentimizden daha sert oldu. Yıl sonunda toplam pazarın 1,2 milyon adedi aşması zor görünüyor" diyen Tiftik, yine de sektörün uzun vadeli potansiyelini koruduğunu belirtti. Otomotiv pazarı, Türkiye ekonomisi için önemli bir gösterge olma özelliğini sürdürüyor; zira satışlar hem sanayi üretimini hem de ithalat rakamlarını doğrudan etkiliyor.
Faiz ve Vergi Yükü Talebi Baskılıyor
Sektördeki yavaşlamanın nedenleri arasında kredi faizlerindeki yükseklik, ÖTV ve KDV gibi vergi kalemleri ve tüketici güvenindeki zayıflama yer alıyor. Tiftik, taşıt kredisi faizlerinin yüksek seyretmesinin aylık taksitleri artırdığını, bunun da özellikle orta ve alt gelir grubundaki alıcıları pazardan uzaklaştırdığını vurguladı. Ayrıca ikinci el otomobil fiyatlarındaki dalgalanmalar ve sıfır araçlara erişimdeki finansman zorlukları, yeni araç satışlarını aşağı çeken diğer faktörler arasında sıralanıyor.
2025 İçin Beklentiler
ODMD Başkanı, 2025 yılına ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü, ancak makroekonomik istikrarın sağlanması ve faiz indirim döngüsünün başlaması halinde talebin yeniden canlanabileceğini öngördüklerini aktardı. Tiftik, sektörün istihdam ve üretim kapasitesini koruyabilmesi için öngörülebilir bir ekonomi politikasına ihtiyaç duyulduğunu sözlerine ekledi. Otomotiv pazarındaki daralma, yalnızca satış rakamlarını değil, aynı zamanda bayiler, servisler ve yan sanayi gibi geniş bir ekosistemi de etkiliyor.
Pazarın Genel Görünümü
Türkiye otomotiv pazarı, 2023 yılında yaklaşık 1,2 milyon adetlik satışla rekor kırmıştı. Ancak 2024'te ekonomik koşulların sıkılaşmasıyla birlikte satışların ivme kaybettiği görülüyor. ODMD'nin açıkladığı verilere göre, yılın ilk dokuz ayında toplam satışlar geçen yılın aynı dönemine göre düşüş gösterdi. Eylül ayındaki sert daralma, yılın son çeyreğine ilişkin beklentileri de aşağı çekmiş durumda. Sektör temsilcileri, yıl sonuna kadar herhangi bir toparlanma işareti görülmediğini belirtiyor.
Öte yandan, otomotiv üreticileri ve distribütörleri, stok yönetimi ve kampanyalarla satışları canlandırmaya çalışıyor. Ancak tüketici talebindeki zayıflık, bu çabaların etkisini sınırlıyor. Uzmanlar, otomotiv pazarının toparlanması için ekonomik istikrarın yanı sıra vergi politikalarında da düzenlemelere ihtiyaç olduğunu dile getiriyor.
Sonuç olarak, ODMD Başkanı Hakan Tiftik'in açıklamaları, otomotiv sektörünün karşı karşıya olduğu zorlukları net bir şekilde ortaya koyuyor. 1,2 milyon adetlik pazar hedefi, mevcut koşullarda ulaşılması güç bir hedef olarak öne çıkıyor. Yıl sonu verileri, sektörün performansını daha net gösterecek. Ekonomi yönetiminin atacağı adımlar, önümüzdeki dönemde otomotiv pazarının seyrini belirleyecek en önemli etken olacak.
