Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde yer fıstığı hasadı yapan çiftçiler, artan girdi maliyetleri karşısında bu yıl ürünlerinin kilosunun 90-100 lira arasında olması gerektiğini ifade etti. Ancak tüccarların üç yıl önceki fiyat olan 70 lirayı teklif etmesi, üreticilerin tepkisine neden oldu. Çiftçiler, mevcut şartlarda bu fiyatın kendilerini kurtarmayacağını belirterek yetkililerden destek bekliyor.
Artan maliyetler ve düşük fiyat arasındaki sıkışma
Kadirli'de yer fıstığı üretimi yapan çiftçiler, gübre, mazot, ilaç ve işçilik gibi temel girdi kalemlerindeki fiyat artışlarının kendilerini zor durumda bıraktığını dile getiriyor. Üreticiler, hasat döneminde tüccarların pazarlık masasına 70 lira ile oturmasının kabul edilemez olduğunu vurguluyor.
Bir üretici, "Üç yıl önce de fıstığın kilosu 70 liraydı. O günden bu yana mazot, gübre, ilaç, her şey kat kat arttı. Şimdi bize yine 70 lira teklif ediyorlar. Bu fiyatla üretime devam etmemiz mümkün değil. En az 90-100 lira olmalı ki emeğimizin karşılığını alalım" dedi.
Çiftçiler, sadece üretim maliyetlerinin değil, aynı zamanda kuraklık ve iklim değişikliği gibi faktörlerin de verimi olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bu yıl rekoltenin düşük olması, üreticinin elindeki ürünün değerini daha da artırması gerekirken, tüccarın düşük fiyat ısrarı sektördeki dengeleri bozuyor.
Üretici ve tüccar arasındaki fiyat uçurumu
Yer fıstığı, Türkiye'de özellikle Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğun olarak üretiliyor. Osmaniye, Adana, Şanlıurfa gibi iller üretimde başı çekiyor. Kadirli ilçesi ise kaliteli fıstığıyla biliniyor. Ancak son yıllarda artan maliyetler, üreticinin belini bükmüş durumda.
Tüccarlar ise fiyatı düşük tutma gerekçesi olarak piyasadaki arz fazlasını ve tüketici talebindeki durgunluğu gösteriyor. Ancak üreticiler, tüccarın kendi kâr marjını korumak için çiftçiyi sıkıştırdığını savunuyor. Bir başka üretici, "Tüccar bize 70 lira veriyor, markette fıstığın kilosu 150 lirayı geçiyor. Aradaki fark nereye gidiyor? Biz üretemezsek, tüccar da satamaz" diyerek tepkisini dile getirdi.
Uzmanlar, tarımsal üretimde sürdürülebilirlik için üreticinin maliyetlerinin karşılanması ve adil bir fiyat oluşması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde önümüzdeki yıllarda yer fıstığı üretiminde ciddi bir düşüş yaşanabileceği öngörülüyor.
Çözüm arayışları ve beklentiler
Çiftçiler, hükümetin tarımsal destekleri artırmasını, gübre ve mazot gibi girdilerde sübvansiyon sağlanmasını talep ediyor. Ayrıca, üreticilerin kooperatifleşerek pazarlama sürecinde daha güçlü bir konuma gelmesi gerektiği belirtiliyor. Kadirli Ziraat Odası yetkilileri, üreticilerin mağduriyetinin giderilmesi için ilgili bakanlıklarla görüşmelerin sürdüğünü ifade ediyor.
Öte yandan, yer fıstığı üreticileri, tüccarın tekelleşmesinden şikayetçi. Bazı üreticiler, ürününü doğrudan tüketiciye ulaştırmak için alternatif yollar aradığını ancak lojistik ve pazarlama konusunda yeterli desteği bulamadığını söylüyor.
Bu yıl hasat sezonunun başlamasıyla birlikte fiyat pazarlıkları da kızışmış durumda. Üreticiler, 90-100 lira bandında bir fiyat oluşmazsa birçok çiftçinin gelecek yıl ekim yapmayı bırakabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, hem bölge ekonomisi hem de ülke genelinde yer fıstığı arzında sıkıntı yaratabilir.
Sonuç olarak, Kadirli'deki yer fıstığı üreticileri, artan maliyetler karşısında adil bir fiyat bekliyor. Tüccarın üç yıl önceki fiyatı dayatması, çiftçinin üretim şevkini kırıyor. Tarım politikalarının gözden geçirilmesi ve üreticinin korunması, sürdürülebilir bir tarımsal üretim için şart görünüyor.
