Deprem bilimci Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi'ndeki fay yapısına ilişkin uluslararası araştırmalara dayanarak yaptığı açıklamada, beklenen İstanbul depreminin 7,4 büyüklüğünde olmayacağını belirtti. Bektaş, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Marmara kolu üzerindeki gerilim birikiminin sanıldığı kadar büyük olmadığını, bu nedenle maksimum deprem büyüklüğünün 6,8 ila 7,0 arasında kalacağını ifade etti. Açıklama, İstanbul'da yıkım riski ve depreme hazırlık tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Uluslararası Veriler Ne Diyor?
Prof. Dr. Osman Bektaş, Amerikan Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ve Avrupa Deprem Tehlike Değerlendirmesi (ESHM) gibi kurumların güncel modellerine atıfta bulundu. Bektaş, ''Marmara Denizi içindeki fay segmentlerinin kırılma geçmişi incelendiğinde, 7,4 gibi büyük bir depremin oluşması için yeterli birikmiş enerji olmadığı görülüyor. Fayın boyu ve atım miktarı, en fazla 7,0 büyüklüğünde bir deprem üretebilir'' dedi. Bilim insanı, 1999 İzmit depreminden sonra Marmara fayında oluşan gerilme transferinin de sınırlı olduğunu vurguladı.
İstanbul'u Bekleyen Asıl Tehlike
Bektaş'a göre düşük büyüklük, düşük hasar anlamına gelmiyor. ''İstanbul'da yapı stoku zayıf. 6,8 büyüklüğündeki bir deprem bile şehirde ciddi yıkıma yol açabilir. Bu nedenle büyüklükten çok, yapıların dayanıklılığı önemli.'' Bektaş, hükümetin kentsel dönüşüm projelerini hızlandırması gerektiğini, aksi takdirde can kaybının önlenemeyeceğini söyledi. Marmara Bölgesi'ndeki fay hatlarının 7,4 üretemeyecek olması, siyasilerin deprem bütçesini azaltmasına neden olmamalı, aksine risk yönetimine daha fazla kaynak ayrılmalı.
Deprem Senaryoları ve Kamuoyu
Osman Bektaş kamuoyunda sürekli 7,4 ile 7,7 arasında senaryolar konuşulduğunu ancak bu rakamların bilimsel dayanağının zayıf olduğunu söyledi. ''Deprem büyüklüğü paniği yerine, yapısal güçlendirme ve afet yönetimine odaklanmalıyız. İstanbul'da olası bir depremde en az 50 bin binanın ağır hasar alacağı tahmin ediliyor. Bu, büyüklükten bağımsız bir sorun.'' Uzman, deprem tahminlerinin siyasi malzeme yapılmaması gerektiğini de ekledi.
Bilim İnsanları Ne Düşünüyor?
Bektaş'ın açıklamasına İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Naci Görür ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nden farklı yorumlar geldi. Görür, ''Marmara'da 7,4'ün mümkün olduğunu düşünenler var. Bektaş'ın yaklaşımı iyimser kalıyor'' derken, Kandilli yetkilileri fayın segmentasyonuna bağlı olarak farklı senaryoların geçerli olduğunu belirtti. Tartışma, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin deprem master planını güncellemesi gerektiği gerçeğini gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak, İstanbul depremi tartışmaları büyüklük odaklı olmaktan çıkarılmalı; yapısal zafiyet, afet yönetimi ve toplumsal bilinç ön plana alınmalıdır. Unutulmamalıdır ki depremin büyüklüğü değil, hazırlıksız yakalanmak yıkıcıdır.
