Orta Doğu'da barış umutları kısa sürdü. ABD-İran arasında varılan İslamabad Mutabakatı'nın ardından bölgede sağlanan ateşkes, ABD'nin yeni saldırılarıyla bozuldu. ABD güçleri, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ait Keşm ve Hengam adaları ile Bender Abbas kentine hava saldırıları başlattı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, ABD'nin saldırılarını kınayarak deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyma girişimlerini sert bir dille eleştirdi. Bölgeden gelen ilk raporlara göre, saldırılarda can kaybı yaşandığı ve altyapının ciddi hasar gördüğü bildiriliyor.
Saldırıların Detayları ve Hedefler
ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamada, saldırıların İran'ın deniz ulaşımına yönelik tehditlerine karşılık olarak düzenlendiği belirtildi. Keşm Adası'nda bulunan askeri tesisler, Hengam Adası'ndaki radar istasyonları ve Bender Abbas limanı hedef alındı. İran resmi haber ajansı IRNA, saldırılar sonucu en az 12 askerin hayatını kaybettiğini, 30'dan fazla kişinin yaralandığını duyurdu. İran ordusu, saldırılara derhal karşılık verileceğini açıkladı. Bölgedeki petrol tesislerinin güvenliği de tehdit altında.
İslamabad Mutabakatı'nın Çöküşü
Geçtiğimiz haftalarda Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalanan İslamabad Mutabakatı, taraflar arasında karşılıklı güven artırıcı önlemler ve nükleer programın sınırlandırılmasını öngörüyordu. Ancak ABD yönetimi, İran'ın mutabakat şartlarını ihlal ettiğini iddia ederek anlaşmayı tek taraflı feshetti. Uzmanlar, bu gelişmenin bölgede yeni bir silahlanma yarışına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Rusya ve Çin, taraflara itidal çağrısı yaparken, ABD'nin müttefiki Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise endişelerini dile getirdi.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantıya çağrıldı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi, "Barışa yatırım yapmak varken savaşı tercih etmek kabul edilemez" açıklamasında bulundu. İran Cumhurbaşkanı, halka sesleniş konuşmasında, "Ülkemizin toprak bütünlüğüne yönelik her saldırı kararlılıkla yanıtlanacaktır" dedi. ABD Başkanı ise operasyonun sınırlı olduğunu ve rejim değişikliği hedeflemediğini belirtti. Petrol fiyatları saldırı haberinin ardından yüzde 5'in üzerinde yükseldi.
Orta Doğu'daki bu son gelişme, 2019'da Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimleri hatırlatıyor. Bölge, dünya petrol arzının yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Uzmanlar, ABD'nin bu hamlesinin İran'ı müzakere masasına döndürmek yerine daha sert bir direnişe itebileceği görüşünde. Bu krizin dünya ekonomisine etkileri ve tırmanma riski önümüzdeki günlerde yakından takip edilecek.
