Türkiye genelinde orman yangınları alarm veriyor. Son 6 yılda kaybedilen ormanlık alan miktarı katlanarak artarken, bu tablo ormancılık politikalarındaki eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdoğan Atmış, katıldığı Cumhuriyet TV yayınında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Atmış, "Orman yangınları 6 yılda 7 kat arttı. Bu artışın arkasında devlet eliyle ormanların işgal edilmesi gerçeği yatıyor" dedi. Yükselen hava sıcaklıklarının da etkisiyle orman yangınları hem sayı hem de etki alanı bakımından büyük bir tehdit oluşturuyor.
Yangın Sayılarındaki Endişe Verici Artış
Prof. Dr. Atmış, Türkiye'de 2017-2023 yılları arasında orman yangını istatistiklerini değerlendirdi. Verilere göre, 2017 yılında yaklaşık 2 bin yangın çıkarken, 2023 yılına gelindiğinde bu sayı 7 binin üzerine çıktı. Artış oranı tam olarak 6 yılda 7 katı buluyor. Yangınlarda kaybedilen ormanlık alan ise 14 bin hektardan 139 bin hektara yükseldi. Bu durum, yalnızca yangın sayısındaki artışı değil, aynı zamanda yangın başına düşen kayıp miktarındaki büyümeyi de ortaya koyuyor.
Atmış, artışın nedenlerini sıralarken iklim değişikliğinin etkisini kabul etmekle birlikte asıl sorunun ormancılık yönetiminden kaynaklandığını vurguladı. "Küresel ısınma yangınları tetikliyor ama asıl felaket, yangınlarla mücadele kapasitemizin yetersizliği ve ormanların korunmasına yönelik politikaların etkisizliği" diye konuştu.
"Ormanlar Devlet Eliyle İşgal Ediliyor"
Prof. Dr. Atmış'ın en dikkat çeken açıklaması ise devlet politikalarına yönelikti. Orman alanlarının çeşitli projelerle, madencilik faaliyetleriyle ve tarım arazisi açma adı altında imara açıldığını belirten Atmış, "Ormanlar devlet eliyle işgal ediliyor" ifadesini kullandı. Bu kapsamda, orman vasfının değiştirilmesi uygulamalarına dikkat çeken Atmış, yasal düzenlemelerin kolaylaştırıcı rol oynadığını söyledi. "Orman sınırları dışına çıkarma işlemleri, enerji ve maden projeleri için verilen izinler, turizm yatırımları derken orman varlığımız büyük bir tehdit altında" diye ekledi.
Uzman isim, orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu hatırlatarak, ihmalkarlık ve kasten çıkarma vakalarının yanı sıra, orman içine yerleşen yerleşimlerin ve enerji hatlarının da risk oluşturduğunu vurguladı.
Küresel Isınma ve Yangın Etkileşimi
Bilim insanları, küresel sıcaklıkların artmasıyla birlikte Akdeniz kuşağındaki ülkelerde orman yangını riskinin arttığını belirtiyor. Türkiye, İspanya, Yunanistan ve İtalya gibi ülkelerde son yıllarda rekor düzeyde yangın yaşanıyor. Uzmanlara göre, sıcak hava dalgaları bitki örtüsünü kurutarak yangınların daha hızlı yayılmasına ve daha yıkıcı olmasına neden oluyor. Türkiye'de 2021 yılında yaşanan ve özellikle Akdeniz sahil şeridinde etkili olan büyük yangınlar, bu etkileşimin en acı örneği olarak hafızalarda yer etti.
Prof. Dr. Atmış, iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra orman yangınlarıyla mücadelede modern teknolojilerin kullanılması gerektiğini belirtti. "Uydu görüntüleriyle erken uyarı sistemleri, insansız hava araçlarıyla yangın takibi gibi teknolojik imkanlar var. Ancak devlet bu konuda yeterince yatırım yapmıyor" dedi.
Gelecek İçin Öneriler
Ormancılık uzmanı, yangınlarla mücadelede köklü bir dönüşümün şart olduğunu savundu. Atmış; orman köylülerinin kalkındırılması, orman içi yerleşimlerin planlanması, yangınla mücadele ekiplerinin sayısının ve ekipmanlarının artırılması, ormanların korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin sıkılaştırılması gibi konulara dikkat çekti. "Yangın söndürme işi su dökmek değil, ormanı korumaktır" diyerek, yangın çıkmadan önleme faaliyetlerinin önemini vurguladı.
Atmış son olarak, ormanların ülkenin akciğeri olduğunu hatırlatarak, "Bu zenginliği korumak hepimizin görevi. Devletten de vatandaştan da bu bilinçle hareket etmesini bekliyoruz" şeklinde konuştu.
