Meteoroloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, küresel iklim değişikliğinin etkileriyle Avrupa'da sıklaşan aşırı hava olaylarının yakın zamanda Türkiye'de de yaşanacağı uyarısında bulundu. Şen, özellikle sel, dolu ve hortum gibi meteorolojik afetlerin artacağına dikkat çekti. Uzman isim, iklim krizinin artık bir gelecek senaryosu olmadığını, bugünün gerçeği olduğunu vurguladı.
Avrupa'daki felaketler Türkiye için erken uyarı
Son yıllarda Avrupa kıtasında sıklığı ve şiddeti artan aşırı hava olayları, Türkiye için de bir uyarı niteliği taşıyor. Almanya, Belçika ve Hollanda'da onlarca kişinin ölümüne yol açan seller, İtalya ve Yunanistan'daki orman yangınları, İspanya ve Fransa'daki rekor sıcaklıklar, iklim değişikliğinin somut sonuçları olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Şen, Akdeniz Havzası'nın iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek bölgeler arasında olduğunu, Türkiye'nin de bu kapsamda olduğunu belirtti. Özellikle yaz aylarında aşırı sıcaklık dalgaları, kıyı bölgelerinde ani seller ve iç kesimlerde dolu fırtınalarının daha sık görüleceği ifade ediliyor.
Türkiye'de ne gibi değişiklikler bekleniyor?
Prof. Dr. Orhan Şen, Türkiye'de iklim değişikliğine bağlı olarak şu değişikliklerin öngörüldüğünü aktardı: Sıcaklık ortalamaları 2-3 derece artacak, yağış rejimi değişecek, kuraklık ve sel baskınları aynı anda görülecek. Kış aylarında kar yağışı azalırken, sağanak yağışların şiddeti artacak. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, son 50 yılda Türkiye genelinde yıllık ortalama sıcaklık 1,5 derece arttı. Aynı dönemde ekstrem hava olaylarının sayısı 3 katına çıktı. Şen, bu trendin devam edeceğini, altyapı ve tarım sektörünün buna hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
Sel riski artıyor
Özellikle Karadeniz Bölgesi ve Marmara'da ani sellerin sıklaşması bekleniyor. İstanbul'da geçen yıl yaşanan sel felaketleri, bu öngörünün habercisi olarak değerlendiriliyor. Şen, kentsel dönüşüm ve dere yataklarının ıslahının aciliyetine dikkat çekti.
Tarımda kuraklık tehdidi
Artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar, özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da tarımsal üretimi tehdit ediyor. Buğday, arpa ve mısırda verim kaybı yaşanabilir. Şen, su kaynaklarının verimli kullanılması ve kuraklığa dayanıklı tohumların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Alınması gereken önlemler
Prof. Dr. Orhan Şen, iklim değişikliğiyle mücadelede bireysel ve toplumsal önlemlerin bir arada yürütülmesi gerektiğini belirtti. Enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım, karbon ayak izinin azaltılması, yeşil alanların artırılması ve halkın bilinçlendirilmesi öncelikli adımlar arasında sayıldı. Ayrıca, belediyelerin altyapılarını iklim değişikliğine uyumlu hale getirmesi, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerekiyor.
Değerlendirme
İklim değişikliği artık yalnızca çevre örgütlerinin gündeminde değil, herkesin yaşamını doğrudan etkileyen bir gerçek. Prof. Dr. Orhan Şen'in uyarıları, Türkiye'nin bu küresel krize karşı hazırlıklı olması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Bilim insanlarının öngörüleri doğrultusunda atılacak adımlar, can ve mal kaybını önlemede kritik öneme sahip. Toplumun her kesiminin iklim bilinciyle hareket etmesi ve politika yapıcıların somut eylem planları oluşturması hayati önem taşıyor.
