AKP Sözcüsü Ömer Çelik, Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raporu taslağında Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yönelik yaptırım çağrısına sert tepki gösterdi. Çelik, "Türkiye Cumhuriyeti Kabinesini, Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek’i ve Kabinemizin herhangi bir üyesini saygısız bir dille hedef göstermek kimsenin haddi değildir" ifadelerini kullandı. Söz konusu taslak rapor, AP'nin Türkiye ile ilgili yıllık değerlendirmesinde yer alan ve bazı Türk yetkililere yaptırım öngören maddeleri içeriyor.
AP Raporu taslağında ne var?
AP Türkiye Raporu taslağı, Türkiye'de hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve insan hakları alanındaki endişelere dikkat çekiyor. Raporda, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanı sıra bazı bürokrat ve siyasetçilerin de dahil olduğu kişilere yönelik "yaptırım" çağrısı yapılıyor. Bu çağrının, Türkiye'deki yargı süreçlerine müdahale edildiği iddialarına dayandırıldığı belirtiliyor. Ancak resmi görüşe göre, raporun hazırlanış sürecinde Türk makamlarıyla yeterli istişare yapılmadığı ve raporun taraflı bir perspektifle kaleme alındığı ifade ediliyor.
AKP'den gelen tepkiler
Ömer Çelik, yazılı açıklamasında AP raporunu "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, Türkiye'nin egemen bir devlet olduğunu ve hiçbir dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurguladı. Çelik, "Türkiye Cumhuriyeti'nin seçilmiş hükümetine ve bakanlarına yönelik bu saygısız dil, AP'nin kendi itibarını zedelemektedir. Biz, Avrupa ile diyalogdan yanayız ancak bu diyalog eşitler arasında ve karşılıklı saygı çerçevesinde olmalıdır" dedi.
Siyasi yansımalar
Çelik'in tepkisi, iktidar kanadından gelen ilk resmi yanıt olurken, muhalefet partileri de AP raporuyla ilgili farklı değerlendirmeler yaptı. CHP ve İYİ Parti, raporun bazı tespitlerini doğru bulurken, yaptırım çağrısını "aşırı" olarak değerlendirdi. MHP ise raporu "Türkiye'yi hedef alan bir girişim" olarak nitelendirerek AKP'nin tutumuna destek verdi. Siyaset bilimciler, bu raporun Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir gerginlik dalgası yaratabileceği yorumunda bulunuyor.
Geçmişten bugüne Türkiye-AP ilişkileri
AP'nin Türkiye raporları, uzun yıllardır Ankara ile Brüksel arasında tartışma konusu oluyor. Özellikle 2017'deki anayasa değişikliği referandumu ve sonrasında yaşanan gelişmeler, raporlardaki eleştirilerin dozunu artırdı. Türk hükümeti, bu raporların taraflı olduğunu ve Türkiye'nin iç işlerine karışma anlamına geldiğini savunuyor. Öte yandan, AB yetkilileri raporların "yapıcı eleştiri" amacı taşıdığını belirtiyor.
Değerlendirme
Akın Gürlek'e yönelik yaptırım çağrısı, Türkiye'nin yargı bağımsızlığı konusundaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu. Her ne kadar AP raporları bağlayıcı olmasa da, bu tür girişimlerin ikili ilişkilerde güven erozyonuna yol açtığı açıktır. Ömer Çelik'in sert çıkışı, iktidarın bu tür dış müdahalelere karşı net bir duruş sergileyeceğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde, Türkiye ile AP arasında bu konuda daha yoğun bir diplomatik temas beklenebilir.
