Avustralya'nın Holbrook kasabasında faaliyet gösteren Southern Cryonics, ülkenin güney yarımküredeki ilk ve tek kriyojenik dondurma tesisi olarak hizmet veriyor. Şirket, ölümden sonra 196 santigrat derecede sıvı nitrojen dolu büyük çelik tanklarda insanları donduruyor ve gelecekte yeniden hayata döndürülmeyi bekliyor. Hizmetin bedeli kişi başı 200 bin dolar.
Kriyojenik Dondurma Nedir?
Kriyojenik, ölümün hemen ardından vücudun çok düşük sıcaklıklarda saklanması işlemidir. Southern Cryonics, müşterilerinin bedenlerini önce soğutup ardından sıvı nitrojen dolu dewar adı verilen çelik tanklara yerleştiriyor. Bu tanklarda sıcaklık eksi 196 dereceye kadar düşüyor. Şirket, gelecekte tıbbın ölümü geri döndürebilecek seviyeye geleceğine inanıyor. Bu hizmet, özellikle ölümcül hastalığı olan ve henüz tedavisi bulunmayan kişiler için bir umut kapısı olarak görülüyor.
Southern Cryonics'in kurucusu Peter Tsolakides, tesisin 2022 yılında ilk müşterisini kabul ettiğini belirtiyor. Tsolakides, "İnsanları dondurarak onlara ikinci bir şans veriyoruz. Gelecekte teknoloji ilerlediğinde onları uyandırabileceğiz" diyor. Ancak bilim camiasında bu konuda ciddi şüpheler var. Birçok bilim insanı, hücrelerin bu kadar düşük sıcaklıklarda geri dönüşü olmayan şekilde zarar gördüğünü ve yeniden canlandırmanın mümkün olmadığını savunuyor.
Ekonomik Boyut: 200 Bin Dolarlık Yatırım
Kriyojenik dondurma, yüksek maliyeti nedeniyle yalnızca belirli bir kesime hitap ediyor. Southern Cryonics, tüm vücut için 200 bin dolar ücret alıyor. Bu ücrete soğutma, nakil ve tank içi bakım masrafları dahil. Sadece başını dondurmak isteyenler için fiyat 80 bin dolar. Şirket, müşterilerinin çoğunun hayat sigortası poliçelerini kullanarak bu hizmeti finanse ettiğini belirtiyor. Ayrıca yıllık bakım ücreti de alınıyor. Bu ücretler, kriyojenik sektörünün ekonomik bir niş pazar oluşturduğunu gösteriyor.
Dünyada kriyojenik hizmeti sunan başka şirketler de var. ABD merkezli Alcor ve Cryonics Institute, onlarca yıldır bu alanda faaliyet gösteriyor. Alcor'un ücreti 200 bin dolar civarında, Cryonics Institute ise 28 bin dolar gibi daha düşük bir fiyatla hizmet veriyor. Ancak bu şirketlerin ortak sorunu, henüz hiçbir müşterinin başarılı şekilde diriltilememiş olması. Yine de talep her geçen yıl artıyor. Özellikle teknoloji milyarderleri ve bilim insanları arasında kriyojenik ilgi görüyor.
Bilimsel ve Etik Tartışmalar
Kriyojenik, bilim dünyasında tartışmalı bir konu. Bazı uzmanlar, ölümün tanımının değişebileceğini ve gelecekte nanoteknoloji veya klonlama gibi yöntemlerle bu insanların geri getirilebileceğini öne sürüyor. Ancak çoğu bilim insanı, donma sırasında oluşan buz kristallerinin hücre zarlarını parçaladığını ve beynin yapısının bozulduğunu söylüyor. Ayrıca, yeniden canlandırma gerçekleşse bile kişinin anılarını ve kişiliğini koruyup koruyamayacağı belirsiz.
Southern Cryonics, bu eleştirilere karşı çıkarak kriyoprotektan adı verilen kimyasallar kullandıklarını belirtiyor. Bu maddeler, buz kristallerinin oluşumunu engelleyerek dokuların zarar görmesini azaltıyor. Ancak yine de işlemin başarısı kanıtlanmış değil. Şirket, etik kurallara uygun hareket ettiğini ve yalnızca yasal olarak ölüm belgesi düzenlenmiş kişileri kabul ettiğini vurguluyor.
Gelecek Beklentileri ve Yatırım Potansiyeli
Kriyojenik sektörü, ölüme çare arayan zenginler için bir yatırım aracı haline gelmiş durumda. Southern Cryonics, 2023 itibarıyla 20'den fazla müşteriye sahip olduğunu ve kapasitesini artırmayı planladığını açıkladı. Şirket, önümüzdeki yıllarda daha fazla tank ve personel alımı yaparak hizmet ağını genişletmeyi hedefliyor. Ayrıca, Asya ve Avrupa'dan gelen talepleri karşılamak için yeni tesisler kurmayı düşünüyor.
Ekonomistler, kriyojenik hizmetlerin önümüzdeki on yılda milyar dolarlık bir pazar haline gelebileceğini öngörüyor. Ancak bu pazarın büyümesi, bilimsel ve yasal düzenlemelere bağlı. Şu anda birçok ülkede kriyojenik faaliyetler yasal bir boşlukta bulunuyor. Türkiye'de ise henüz bu alanda bir tesis bulunmuyor. Konuyla ilgili uzmanlar, öncelikle etik ve hukuki çerçevenin netleşmesi gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Southern Cryonics ve benzeri şirketler, ölümden sonra yaşam umudunu parayla satın alınabilecek bir hizmete dönüştürmüş durumda. 200 bin dolar ödeyenler, gelecekte yeniden hayata dönmeyi bekliyor. Ancak bu beklentinin ne kadar gerçekçi olduğu, bilimin ilerlemesine ve etik tartışmaların sonucuna bağlı.
