Milli Eğitim Bakanlığı, iklim değişikliği ve küresel kuraklık risklerine karşı okul ve kurumlardaki sağlıklı yaşam koşullarını geliştirmek amacıyla okul kantin ve yemekhanelerinde Soğuk Zincir Dijital Takip Sistemi kurulması için harekete geçti. Sistem sayesinde gıdaların üretimden tüketime kadar olan süreçte sıcaklık ve nem gibi kritik parametreleri anlık olarak izlenecek.
Sistem nasıl işleyecek?
Yeni sistemle birlikte kantin ve yemekhanelerdeki soğutucu ve derin donduruculara sensörler yerleştirilecek. Bu sensörler, sıcaklık değişimlerini merkezi bir veri tabanına aktaracak. Herhangi bir anormallik durumunda ilgili okul yönetimi ve il/ilçe milli eğitim müdürlükleri anında uyarılacak. Böylece gıda zehirlenmelerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Uygulama, ilk etapta büyükşehirlerdeki okullarda başlatılacak ve kademeli olarak tüm Türkiye geneline yayılacak. Projenin yıllık bütçesi yaklaşık 50 milyon lira olarak belirlendi. Sistemin kurulumu için ihale süreci başlatıldı.
Denetimler dijitalleşiyor
Soğuk Zincir Dijital Takip Sistemi, aynı zamanda denetim süreçlerini de kolaylaştıracak. Tarım ve Orman Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülecek projede, gıda güvenliği denetimleri insan kaynaklı hatalardan arındırılacak. Dijital kayıtlar sayesinde denetimler daha şeffaf ve hızlı hale gelecek.
Bakanlık yetkilileri, sistemin sadece okullarla sınırlı kalmayacağını, zamanla hastane, yurt ve diğer toplu tüketim alanlarında da uygulanabileceğini belirtiyor. Özellikle yaz aylarında sık yaşanan gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi açısından sistemin kritik olduğu vurgulanıyor.
İklim değişikliği ve gıda güvenliği
İklim değişikliğinin gıda güvenliği üzerindeki etkileri giderek artıyor. Artan sıcaklıklar, soğuk zincirin kırılma riskini yükseltiyor. Bu durum özellikle çocukların sağlığını tehdit ediyor. Türkiye'de her yıl binlerce gıda zehirlenmesi vakası raporlanıyor. Uzmanlar, dijital takip sistemlerinin bu vakaları önemli ölçüde azaltabileceğini ifade ediyor.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) de projeye destek veriyor. Özellikle gıda sektöründe faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik altyapıya uyum sağlaması için teşvikler planlanıyor.
Uygulamanın 2025 yılı sonuna kadar tüm okullarda tamamlanması hedefleniyor. Bu süreçte okul yöneticilerine ve kantin işletmecilerine yönelik eğitim programları da düzenlenecek.