Ankara'da kamuoyunda "rant yolu" olarak bilinen ve uzun süredir tartışmalara neden olan "Bilkent-İncek Çevre Yolu Bağlantısı Projesi" için iş makineleri yeniden harekete geçti. ODTÜ Ormanı'nın bir bölümünden geçmesi planlanan projeyi protesto eden ODTÜ Mezunları ve Şehir Plancıları Odası (ŞPO) üyeleri, Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) binası önünde basın açıklaması yaptı. Eylemde, projenin çevreye ve kente verdiği zararlara dikkat çekilirken, yetkililere çağrıda bulunuldu.
Proje neden yeniden gündemde?
Geçtiğimiz günlerde projenin yapımını üstlenen firmanın ekipleri, ODTÜ Ormanı'nın Çankaya ilçesi sınırları içinde kalan bölümünde çalışma başlattı. İş makineleriyle yapılan hafriyat, bölge sakinleri ve çevre örgütlerinin tepkisini çekti. Konuya ilişkin açıklama yapan ŞPO Ankara Şube Başkanı Murat Y., projenin 2017 yılında dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek tarafından başlatıldığını, ancak mahkeme kararlarıyla durdurulduğunu hatırlattı. Y., "Şimdi aynı proje, yeni bir isimle ve belki de aynı zihniyetle yeniden gündeme getiriliyor. Bu, hukuka ve doğaya karşı bir iradedir" dedi.
ODTÜ Ormanı'nın önemi
ODTÜ Ormanı, Ankara'nın kent merkezine yakın konumuyla kentlinin nefes aldığı nadir yeşil alanlardan biri. Yaklaşık 3.000 hektarlık alanıyla hem biyolojik çeşitlilik açısından hem de kent iklimi üzerindeki etkileriyle büyük önem taşıyor. Ormanın bir kısmı, 2019 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 'kesin korunacak hassas alan' olarak tescil edilmişti. Ancak bu tescile rağmen yol projesi için orman içinden geçen güzergâhın ısrarla savunulması, çevre örgütlerinin tepkisini çekiyor.
Eylemde neler yaşandı?
ABB binası önünde toplanan grup adına basın açıklamasını okuyan ŞPO Ankara Şube Başkanı Murat Y., şunları söyledi: "Bu proje, kentin kuzey-güney aksındaki trafik yükünü azaltmak amacıyla planlandığı iddia edilse de gerçekte ormanı hedef alan bir rant projesidir. Çevre yolu bağlantısı için daha az zararlı alternatif güzergâhlar mevcutken, ODTÜ Ormanı'nın ortasından geçen bu yol, ne trafik sorununu çözecek ne de kente değer katacaktır." Grup, projenin iptali için hukuki sürecin takipçisi olacaklarını ve eylemlerinin devam edeceğini belirtti.
Geçmişten bugüne 'rant yolu' mücadelesi
Proje, ilk olarak 2017 yılında dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek döneminde gündeme gelmişti. O dönemde "Bilkent-İncek Çevre Yolu Bağlantısı" adıyla bilinen proje, ODTÜ Ormanı'nın içinden geçecek şekilde planlanmıştı. Çevre örgütleri ve ODTÜ mezunları, projenin ormanı böleceğini ve geri dönüşü olmayan tahribata yol açacağını belirterek dava açmıştı. Mahkeme, 2018 yılında projenin ÇED raporunun iptaline karar vermişti. Ancak yeni düzenlemelerle projenin yeniden canlandırıldığı görülüyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nden yapılan açıklamada ise projenin "şehir içi trafiği rahatlatmak" amacı taşıdığı ve "yasalara uygun şekilde" yürütüldüğü belirtildi.
Sivil toplumdan tepkiler
Eyleme destek veren ODTÜ Mezunları Derneği üyeleri, ormanın yok edilmesinin sadece Ankara'nın değil, tüm Türkiye'nin geleceğini tehdit ettiğini ifade etti. Dernek adına konuşan bir üye, "Bizler ODTÜ'de okurken bu ormanın içinde yürüdük, doğayı korumayı öğrendik. Şimdi aynı ormanın beton altında kalmasına izin veremeyiz" dedi. Ayrıca TEMA Vakfı ve Doğa Derneği gibi çevre örgütleri de projeye karşı olduklarını bildiren yazılı açıklamalar yaptı.
Bilim insanlarından uyarı
Konuya ilişkin görüşlerine başvurulan ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Ayşe K., ormanın altından geçecek bir yolun, su havzalarını ve yeraltı su kaynaklarını olumsuz etkileyeceğini vurguladı. K., "Yol, sadece ağaçların kesilmesi anlamına gelmiyor; aynı zamanda toprak yapısının bozulmasına, erozyona ve habitat kaybına neden olacak. Bu etkiler bilimsel olarak kanıtlanmışken, projenin ısrarla sürdürülmesi düşündürücüdür" diye konuştu.
Yerel yönetimlere çağrı
ŞPO Ankara Şube Başkanı Murat Y., yetkililere seslenerek, "Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Çankaya Belediyesi'ni, bu projeden vazgeçmeye ve kent muhalefetinin görüşlerini almaya davet ediyoruz. Kentin geleceği, birkaç kişinin rantından daha önemlidir" dedi. Eylem, grup üyelerinin bir süre daha ABB binası önünde beklemesinin ardından sona erdi. Önümüzdeki günlerde projeye karşı yeni eylemlerin yapılabileceği belirtiliyor.
