Türkiye, enerji arz güvenliğini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla nükleer enerji yatırımlarına öncelik veriyor. Hükümet, bu kapsamda hazırladığı yeni teşvik paketiyle nükleer santral yatırımlarını damga vergisinden muaf tutacak ve KDV iadesi sağlayacak. Yatırımcılar için önemli avantajlar sunan düzenleme, önümüzdeki günlerde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
Yeni teşvik paketinin ayrıntıları
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan teşvik paketi, nükleer enerji yatırımlarını kapsamlı biçimde desteklemeyi hedefliyor. Buna göre, nükleer santral kurulumu ve işletilmesiyle ilgili tüm yatırım belgeleri damga vergisinden muaf olacak. Ayrıca yatırım sürecinde yapılan harcamalara ilişkin KDV iadesi uygulanacak. Bu sayede yatırımcıların önündeki mali yükün önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Teşvik paketi ayrıca, nükleer santral projelerinde kullanılan makine, ekipman ve teknoloji ithalatında gümrük vergisi muafiyeti de içeriyor. Yerli üretim teşvik unsurlarıyla birlikte, santrallerde kullanılacak parçaların yüzde 60'ının yerli tedarikçilerden sağlanması hedefleniyor. Bu, hem cari açığın azaltılmasına katkı sağlayacak hem de yerli sanayinin gelişimini destekleyecek.
Enerji arz güvenliği ve nükleer hedefler
Türkiye, 2023 itibarıyla elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 35'ini doğalgazdan sağlıyor. Doğalgazın büyük bölümü ithal edildiği için arz güvenliği riski ve döviz çıkışı oluşuyor. Nükleer enerji, kesintisiz üretim kapasitesi ve düşük karbon salımıyla bu sorunlara çözüm olarak görülüyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin ilk reaktörünün 2024 yılında devreye alınması planlanırken, Sinop ve İğneada'da da yeni santraller için çalışmalar sürüyor.
Enerji Bakanlığı'nın 2035 yılına kadar toplam 20 bin megavatlık nükleer kurulu güce ulaşma hedefi bulunuyor. Bu hedef doğrultusunda, yurt dışındaki nükleer teknoloji şirketleriyle görüşmeler devam ediyor. Teşvik paketinin, uluslararası yatırımcıların Türkiye'ye ilgisini artırması bekleniyor.
Uzmanlar, nükleer santrallerin yüksek inşaat maliyeti ve uzun kurulum süresi nedeniyle teşviklerin kritik önem taşıdığını vurguluyor. Damga vergisi muafiyeti ve KDV iadesi gibi düzenlemeler, yatırım maliyetini yüzde 5-10 oranında düşürebilir. Öte yandan, nükleer atık yönetimi ve güvenlik konularındaki tartışmalar sürerken, hükümet uluslararası standartlara uygun tesisler kurulacağını belirtiyor.
Türkiye'nin nükleer enerji hamlesi, enerji çeşitliliği ve dışa bağımlılığın azaltılması açısından stratejik bir adım. Ancak teşviklerin yanı sıra, yatırımların zamanında tamamlanması ve maliyet kontrolü sağlanması gerekiyor. Yeni teşvik paketi, bu zorlu süreçte yatırımcılara önemli bir destek sunarken, Türkiye'nin enerji geleceğine yön verecek.
