Paris'in simgesi Notre Dame Katedrali'nde 2019 yılında çıkan yangının ardından başlatılan restorasyon çalışmaları, beklenmedik bir arkeolojik keşfe dönüştü. Katedralin zemininin dört metre altında yürütülen kazılarda, arkeologlar Paris'in Roma dönemine kadar uzanan 2 bin yıllık bir tarihe ulaştı. Turistlerin katedrale girmek için sıra beklediği sırada, ayaklarının hemen altında antik kalıntılar gün yüzüne çıkarılıyor. Kazı, yangın sonrası katedralin yeniden inşası için yapılan hazırlıklar sırasında tesadüfen başladı ve kısa sürede büyük bir tarihi hazineye dönüştü.
Roma Dönemi Paris’i Ortaya Çıkıyor
Kazı çalışmalarını yürüten Ulusal Arkeolojik Araştırmalar Enstitüsü (INRAP), katedralin altında bir Roma yerleşimine ait yapı kalıntıları, seramik parçaları ve taş döşemeler buldu. Buluntular, Paris'in Roma kolonisi Lutetia olduğu döneme, yani M.S. 1. yüzyıla tarihleniyor. Kazı başkanı Dr. Dominique Garcia, "Bu keşif, Paris'in Roma dönemi tarihine dair bildiklerimizi kökten değiştirecek" dedi. Katedralin inşa edildiği alanın daha önce bir Roma tapınağı veya kamu binası olduğu düşünülüyor. Kazı alanında ayrıca Orta Çağ'dan kalma mezarlar ve eski bir hastane temeli de bulundu.
Yangın Sonrası Yeniden Doğuş
2019 yangını, katedralin çatısını ve kulesini yok etmişti. Ancak restorasyon bütçesinin bir kısmı arkeolojik kazıya ayrıldı. Fransa Kültür Bakanlığı, kazının 2025 yılına kadar sürmesini planlıyor. Kazıdan çıkan eserler, Notre Dame'ın yeniden açılmasının ardından bir sergiyle ziyaretçilere sunulacak. Tarihçilere göre bu çalışma, sadece katedralin değil, Paris şehrinin tarihine de ışık tutuyor. Kentin Roma dönemi yerleşimi Lutetia, günümüzde Latin Mahallesi ve çevresinde yoğunlaşmıştı, ancak Notre Dame'ın altındaki buluntular şehrin erken dönem yapılaşmasını gösteriyor.
Kazı sırasında ayrıca 18. yüzyıla ait bir boru sistemine ve Orta Çağ'dan kalma bir duvar parçasına ulaşıldı. Bu da bölgenin yüzyıllar boyunca sürekli iskan edildiğini kanıtlıyor. Restorasyon ekibi, kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından katedralin altına bir ziyaretçi merkezi yapılmasını değerlendiriyor.
Notre Dame'ın 2024 yılında yeniden ibadete açılması bekleniyor. Arkeolojik kazı, restorasyon takvimini geciktirmese de keşiflerin boyutu projenin kapsamını genişletti. Kent yöneticileri, bu tarihi mirası korumak ve sergilemek için özel bir müze kurmayı tartışıyor.
Bu keşif, büyük yangın felaketinin beklenmedik bir şekilde tarihi bir kazanca dönüşmesinin en somut örneği. Notre Dame'ın altında yatan 2 bin yıllık Roma kalıntıları, Paris'in çok katmanlı tarihine dair eşsiz bir pencere aralıyor. Kentin gelecekteki arkeolojik çalışmaları için de cesaret verici bir örnek teşkil ediyor.
