Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil günlerinde çalışmasına ilişkin yönetmelikle düzenleme yapılmasını öngören kanun hükmünü iptal etti. Karar, Türkiye genelinde binlerce noterlik ve milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor. AYM, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmederek, noterlik hizmetlerinin tatil günlerinde de sunulabilmesi için yasal düzenleme yapılması gerektiğini vurguladı.
Kararın detayları
Başvuru, noterlerin çalışma esaslarını belirleyen 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 54. maddesinin ikinci fıkrasına yönelikti. İptal edilen hüküm, "Noterlerin hangi gün ve saatlerde çalışacağı, Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir" ifadesini içeriyordu. AYM, bu düzenlemenin yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırı olduğuna karar verdi. Mahkeme, noterlik gibi temel bir kamu hizmetinin çalışma esaslarının mutlaka kanunla belirlenmesi gerektiğini, idareye bırakılamayacağını belirtti.
Ne değişecek?
İptal kararıyla birlikte, noterlerin tatil günlerinde çalışmasını düzenleyen yönetmelik hükümleri geçerliliğini yitirecek. Ancak AYM, iptal kararının yürürlüğe girmesi için 9 ay süre tanıdı. Bu süre içinde Adalet Bakanlığı ve TBMM'nin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor. Aksi halde noterler, tatil günlerinde çalışma yükümlülüğünden kurtulacak ve mevcut düzenlemeler boşlukta kalacak.
Noterlerin hafta sonu ve resmi tatillerde çalışması, özellikle büyükşehirlerde yoğun talep gören bir uygulamaydı. Tapu işlemleri, vekaletname, miras devri gibi acil işlemler için vatandaşlar tatil günlerinde noter bulmakta zorlanıyordu. AYM'nin kararı, bu hizmetin aksamasına yol açabilir.
Siyasi ve hukuki boyut
Karar, muhalefet tarafından "hukuk devleti adına sevindirici" olarak nitelendirilirken, iktidar kanadı "zaman kaybına neden olabilir" endişesini dile getirdi. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı, konuya ilişkin çalışmaların başlatıldığını açıkladı.
Uzmanlar, yeni düzenlemede noterlerin çalışma saatlerinin esnetilmesi ancak kanuni güvence altına alınması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, elektronik noterlik uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla tatil günlerinde hizmet sunumunun kolaylaştırılabileceği ifade ediliyor.
Somut olarak, CHP milletvekilleri tarafından yapılan itiraz başvurusu sonucu alınan bu karar, 2024 yılı içinde noterlik sisteminde önemli değişikliklere yol açabilir. Vatandaşların mağdur olmaması için yasama organının hızlı hareket etmesi bekleniyor.
