Nijer'in başkenti Niamey'de sabaha karşı yaşanan silahlı çatışmalar, ülkede darbe girişimi olarak nitelendirildi. Başkanlık Sarayı ve Diori Uluslararası Havalimanı çevresinde orduya bağlı gruplar arasında çıkan çatışmalar, güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesiyle kontrol altına alındı. Geçici yönetim, yaptığı açıklamada duruma hakim olduğunu ve girişimin başarısız olduğunu duyurdu.
Darbe Girişimi ve Bastırılması
Olaylar, yerel saatle gece saat 03.00 civarında başladı. Başkanlık Sarayı yakınlarında şiddetli silah sesleri duyulurken, havalimanı çevresinde de hareketlilik yaşandığı bildirildi. Görgü tanıkları, askeri araçların kentte konuşlandığını ve helikopterlerin alçak uçuş yaptığını aktardı. Kısa süre içinde güvenlik güçleri, darbeci grupların iletişim hatlarını keserek koordinasyonu engelledi.
Savunma Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamada, sadık askerlerin darbe girişimine karşı koyduğu ve girişimin bastırıldığı belirtildi. Açıklamada, "Ülkemizde demokrasiye ve anayasal düzene yönelik hain bir teşebbüs, kahraman ordumuzun kararlı tutumu sayesinde engellenmiştir" ifadelerine yer verildi. Çatışmalarda ölen ya da yaralananların sayısına ilişkin henüz resmi bir bilgi paylaşılmazken, güvenlik kaynakları bazı darbeci askerlerin gözaltına alındığını bildirdi.
Siyasi Arka Plan ve Tepkiler
Nijer, son yıllarda siyasi istikrarsızlıkla mücadele eden Sahel bölgesindeki ülkeler arasında yer alıyor. 2021'de yapılan seçimlerle göreve gelen Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum, 26 Temmuz 2023'te askeri bir cunta tarafından devrilmişti. Bu olaydan sonra ülkede geçiş hükümeti kurulmuş ve seçim vaatleriyle gündeme gelmişti. Ancak ordu içindeki farklı gruplar arasında zaman zaman sürtüşmeler yaşandığı biliniyor.
Darbe girişimi haberi, bölge ülkeleri ve uluslararası toplumda endişe yarattı. Afrika Birliği ve Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), Nijer'deki gelişmeleri yakından takip ettiklerini duyurdu. Fransa ve ABD gibi ülkeler, anayasal düzene saygı çağrısında bulundu. BM Genel Sekreteri Sözcüsü, yaptığı açıklamada tüm tarafları kışkırtıcı eylemlerden kaçınmaya çağırdı.
Nijer'deki siyasi kriz, bölgedeki güvenlik sorunlarını da derinleştiriyor. Ülke, özellikle Mali ve Burkina Faso sınırlarındaki cihatçı gruplarla mücadelede önemli bir konuma sahip. Bu nedenle yaşanan istikrarsızlık, Sahil bölgesinde geniş yankı uyandırıyor. Başkent Niamey'de halkın duruma tepkisi ise sakin. Çatışmaların ardından normal hayata dönülürken, güvenlik güçlerinin kentte denetimlerini sürdürdüğü öğrenildi.
Uzmanlar, bu darbe girişiminin ülkedeki siyasi geçiş sürecini olumsuz etkileyebileceği görüşünde. Özellikle ordunun içindeki bölünmüşlük, devam eden reform çabalarını zayıflatabilir. Nijer hükümeti ise süreci şeffaf bir şekilde yürüteceğini ve seçim takvimine sadık kalacağını vurguluyor. Ancak bölgedeki gelişmeler, Afrika'da demokratik kazanımların ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
