Batı Afrika ülkesi Nijer'de, başkent Niamey'de yoğun silah seslerinin duyulmasının ardından bir darbe girişimi yaşandığı iddia edildi. Nijer Savunma Bakanı General Salifou Mody, yaptığı yazılı açıklamada, askeri hareketliliğin kontrol altına alındığını ve güvenlik güçlerinin, darbecilerin hedef aldığı kritik noktaların kontrolünü yeniden sağladığını duyurdu. Olayların başkentteki bazı kışlalarda ve devlet binalarında yoğunlaştığı, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle durumun kontrol altına alındığı belirtildi.
Silah Sesleri ve Askeri Hareketlilik
Yerel saatle sabah erken saatlerde başkent Niamey'in çeşitli bölgelerinden yoğun silah sesleri duyulduğu bildirildi. Görgü tanıkları, özellikle cumhurbaşkanlığı sarayı yakınlarında ve askeri kışlaların bulunduğu bölgelerde hareketlilik yaşandığını aktardı. Bazı tanıklar, tankların ve zırhlı araçların sokaklarda ilerlediğini öne sürdü. İnternet erişiminde kısmi kesintiler yaşandığı, sosyal medya platformlarına erişimde zorluklar olduğu belirtildi.
Nijer Savunma Bakanı General Salifou Mody, devlet televizyonundan okunan açıklamada, "Güvenlik güçlerimiz, kışlalara ve kritik devlet kurumlarına sızmaya çalışan bir grup askeri personelin girişimini engellemiştir. Durum kontrol altındadır. Vatandaşlarımızdan sakin olmalarını ve resmi makamların açıklamalarını takip etmelerini rica ediyorum" ifadelerini kullandı. Mody, darbecilerin kimlikleri ve sayıları hakkında bilgi vermezken, soruşturmanın devam ettiğini söyledi.
Nijer'de Darbe Geçmişi ve Siyasi İstikrar
Nijer, 1960 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından bu yana birden fazla askeri darbe yaşadı. Son darbe girişimi, 2021 yılında seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum'un görev süresini sürdürdüğü bir dönemde yaşandı. Bazoum, 2021'de yapılan seçimlerde zafer kazanarak demokratik geçişi tamamlamıştı. Ancak ülke, özellikle Sahel bölgesindeki terör örgütleriyle mücadele ve siyasi istikrarsızlık nedeniyle zorlu bir süreçten geçiyor.
Son yıllarda komşu ülkeler Mali ve Burkina Faso'da askeri darbeler yaşanmış, bu ülkelerde cunta yönetimleri iş başına gelmişti. Nijer'deki bu darbe girişimi, bölgedeki istikrarsızlığın yayılabileceği endişelerini artırdı. Özellikle Fransa ve diğer Batılı ülkeler, Sahel bölgesindeki askeri müdahaleleri ve terörle mücadele operasyonlarını Nijer üzerinden yürütüyor. Bu nedenle Nijer'deki siyasi istikrar, uluslararası toplum için kritik önem taşıyor.
Cumhurbaşkanı Bazoum'un durumu hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Savunma Bakanı'nın açıklaması, girişimin başarısız olduğunu ve yönetimin kontrolü elinde tuttuğunu gösteriyor. Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ve Afrika Birliği gibi bölgesel örgütler, darbe girişimini kınayarak Nijer hükümetine destek mesajı yayınladı.
Uluslararası Tepkiler ve Güvenlik Endişeleri
Fransa, ABD ve Avrupa Birliği'nden yapılan açıklamalarda, Nijer'deki anayasal düzene ve demokratik kurumlara tam destek ifade edildi. Fransa Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Nijer'deki demokratik sürecin korunması için her türlü desteği vermeye hazırız" denildi. ABD Dışişleri Bakanlığı ise, "Nijer halkının ve hükümetinin yanındayız. Darbeye teşebbüs edenleri şiddetle kınıyoruz" ifadelerini kullandı.
Nijer, özellikle son yıllarda ABD ve Fransa'nın Sahel bölgesindeki askeri üslerine ev sahipliği yapıyor. Ülke, terör örgütü DEAŞ ve El Kaide bağlantılı gruplara karşı yürütülen uluslararası operasyonların merkezi konumunda. Bu nedenle ülkede yaşanacak bir siyasi kaos, bölgesel güvenliği ciddi şekilde tehdit edebilir. Uzmanlar, darbe girişiminin arkasında dış güçlerin olabileceği ihtimalini de göz ardı etmiyor. Ancak henüz bu yönde somut bir kanıt ortaya konmuş değil.
Nijer'de halkın büyük bölümü, siyasi istikrarın sağlanmasını ve ülkenin kalkınmasını bekliyor. Ülke, dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor ve insani krizlerle boğuşuyor. Yaşanan bu darbe girişimi, ülkenin zaten kırılgan olan ekonomik ve sosyal yapısına ek bir darbe daha indirmiş durumda. Ancak hükümetin hızlı müdahalesi ve uluslararası destek, kısa vadede durumun kontrol altına alınabileceğini gösteriyor.
Sonuç olarak, Nijer'de yaşanan bu darbe girişimi, ülkenin ve bölgenin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Savunma Bakanı'nın açıklaması, girişimin başarısız olduğunu gösterse de, bu durum Nijer'in siyasi geleceği ve güvenlik mimarisi açısından önemli soruları da beraberinde getiriyor. Önümüzdeki günlerde soruşturmanın derinleştirilmesi ve darbeye teşebbüs edenlerin yargı önüne çıkarılması bekleniyor. Nijer hükümetinin, ülkedeki güvenlik güçlerinin sadakatini sağlamak ve demokratik kurumları güçlendirmek için ek adımlar atması gerekecek. Aksi takdirde, benzer girişimlerin tekrarlanma riski her zaman mevcut.
