New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu için New York'a gelmesi durumunda federal yetkililer tarafından tutuklanmasını talep etti. Mamdani, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Netanyahu hakkındaki tutuklama kararını gerekçe göstererek, ABD hükümetine bu yönde bir çağrı yaptı. New York'un İsrail yanlısı politikalarıyla bilindiği bir dönemde gelen bu açıklama, kentte ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Mamdani'nin Çağrısı ve Hukuki Dayanak
Mamdani, yaptığı yazılı açıklamada, Netanyahu'nun UCM tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle arandığını hatırlattı. Belediye Başkanı, "New York, uluslararası hukuka saygılı bir kenttir. Netanyahu'nun buraya gelmesi, UCM'nin kararını uygulama fırsatıdır. Federal hükümeti, bu çağrıyı dikkate almaya davet ediyorum" ifadelerini kullandı. UCM'nin 2024 yılında Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama kararı, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları sırasında işlendiği iddia edilen savaş suçlarına dayanıyor. Ancak ABD, UCM'nin yetkisini tanımadığını ve kararı uygulamayacağını daha önce defalarca duyurmuştu.
New York'ta Siyasi ve Toplumsal Tepkiler
Mamdani'nin açıklaması, New York'ta yaşayan Yahudi ve Filistinli topluluklar arasında farklı tepkilere yol açtı. New York'taki bazı Yahudi örgütleri, Netanyahu'nun İsrail'in meşru hükümetini temsil ettiğini belirterek Mamdani'yi eleştirdi. Filistin yanlısı gruplar ise Belediye Başkanı'nın çağrısını memnuniyetle karşıladı. New York Polis Departmanı (NYPD), Netanyahu'nun ziyareti sırasında güvenlik önlemlerinin artırılacağını ancak herhangi bir tutuklama işleminin federal yetkililerin inisiyatifinde olduğunu açıkladı.
Uluslararası Hukuk ve ABD'nin Tutumu
ABD, UCM'nin yetkisini tanımayan ülkeler arasında yer alıyor. Washington yönetimi, UCM'nin Amerikan vatandaşları ve müttefik ülke liderleri üzerinde yargı yetkisi olmadığını savunuyor. Bu nedenle Mamdani'nin çağrısının federal düzeyde karşılık bulması pek olası görünmüyor. Ancak New York'un kendi içinde, eyalet düzeyinde UCM kararlarını uygulamaya yönelik bir yasa bulunmuyor. Uzmanlar, Mamdani'nin açıklamasının sembolik bir anlam taşıdığını ve Netanyahu'ya yönelik uluslararası baskıyı artırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Netanyahu'nun Ziyareti ve Güvenlik Planlaması
Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'na katılmak üzere New York'a gelmesi bekleniyor. Ziyaret, İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes görüşmelerinin devam ettiği bir döneme denk geliyor. New York'ta Filistin yanlısı gösterilerin düzenlenmesi beklenirken, NYPD güvenlik önlemlerini şimdiden planlamaya başladı. Belediye Başkanı Mamdani ise bu tür ziyaretlerin, uluslararası hukukun ihlal edilmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Sonuç olarak, Mamdani'nin çağrısı, uluslararası hukukun uygulanması konusunda ABD'nin ikircikli tutumunu bir kez daha gündeme getirirken, New York'ta Netanyahu karşıtı protestoların fitilini ateşlemiş durumda. Kentin belediye başkanının bu çıkışı, İsrail-Filistin çatışmasının küresel boyutta yarattığı derin ayrışmayı da gözler önüne seriyor.
