İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Yunanistan yönetimi, ABD'nin Türkiye'ye F-35 savaş uçakları ve jet motoru satışına karşı peş peşe açıklamalar yaparak itirazlarını dile getirdi. Netanyahu, Trump yönetimine Türkiye'ye F-35 verilmemesi çağrısında bulunurken, Atina yönetimi ise satışın önlenmesi için ABD Kongresi'ndeki kısıtlamaların korunması gerektiğini vurguladı.
İsrail ve Yunanistan'dan ortak cephe
Netanyahu, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'nin son dönemdeki askeri faaliyetlerine dikkat çekerek, 'Türkiye'nin bölgede istikrarı bozucu adımları göz önüne alındığında, F-35 gibi gelişmiş bir savaş uçağının Ankara'ya satışı büyük bir güvenlik riski oluşturur' ifadelerini kullandı. İsrail Başbakanı, ABD Başkanı Donald Trump'a hitaben yaptığı çağrıda, 'Bu satışı durdurun, aksi takdirde bölgesel dengeler ciddi şekilde sarsılır' dedi.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da konuya ilişkin bir bildiri yayımlayarak, Türkiye'ye F-35 satışının Yunanistan'ın ulusal güvenliğini doğrudan tehdit ettiğini belirtti. Bildiride, 'ABD Kongresi'nin Türkiye'ye silah satışına ilişkin kısıtlamaları sürdürmesi hayati önem taşımaktadır. Aksi takdirde Ege'deki güç dengesi bozulacaktır' denildi.
ABD'nin tutumu ve Türkiye'nin beklentileri
ABD yönetimi, Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasının ardından, Ankara'nın yeniden programa dahil edilmesi ve jet motoru satışı konusunda son dönemde olumlu sinyaller vermişti. Ancak İsrail ve Yunanistan'ın yoğun lobi faaliyetleri, Washington'da bu satışa yönelik muhalefeti artırdı.
Türkiye, savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli savaş uçağı KAAN projesini yürütüyor. Ancak jet motoru tedarikinde yaşanan sıkıntılar, Türkiye'nin ABD'den motor alımını gündeme getirmişti. Uzmanlar, Türkiye'nin F-35 satışı ve motor tedariki konusunda alternatif arayışlarına hız verdiğini belirtiyor.
İsrail ve Yunanistan'ın ortak itirazları, ABD Kongresi'nde Türkiye'ye yönelik silah satışı kısıtlamalarının devam etmesi yönünde baskı oluşturuyor. Özellikle Yunanistan, ABD'deki güçlü lobi faaliyetleriyle Kongre'deki kısıtlamaların kaldırılmaması için çaba gösteriyor.
Netanyahu'nun açıklamaları, İsrail'in bölgesel güvenlik endişelerini yansıtıyor. İsrail, son yıllarda Türkiye ile ilişkilerinde inişli çıkışlı bir seyir izlerken, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve askeri varlık konularında Ankara ile karşı karşıya geliyor.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan savunma analistleri, İsrail ve Yunanistan'ın itirazlarının ABD'nin kararını etkileyebileceğini ancak nihai kararın Başkan Trump'ın politik önceliklerine bağlı olduğunu ifade ediyor. Türkiye'nin jeopolitik önemi ve Rusya ile ilişkileri, ABD'nin kararında belirleyici faktörler arasında yer alıyor.
