İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik sıcak mesajlarının gölgesinde, Türkiye konusunda Trump ile aynı fikirde olmadıklarını itiraf etti. Netanyahu, İsrail ile Türkiye arasında bir çatışma olasılığına ilişkin soruya verdiği yanıtla da dikkatleri üzerine çekti. Bu açıklama, iki ülke arasındaki gerilimin ve ABD’nin bölgedeki denge politikasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Netanyahu: “Trump ile Türkiye Konusunda Aynı Görüşte Değiliz”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, katıldığı bir televizyon programında yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik övgü dolu sözlerine karşın, kendisinin Türkiye politikası konusunda Trump ile aynı çizgide olmadığını söyledi. Netanyahu, “Başkan Trump ile dostluğumuz ve ittifakımız sorgulanamaz, ancak Türkiye konusunda farklı düşünüyoruz. Bu bir sır değil” ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD-İsrail ilişkilerinde nadir görülen bir görüş ayrılığını gözler önüne serdi.
Netanyahu’nun bu çıkışı, Trump’ın geçtiğimiz günlerde Erdoğan’a yönelik “çok iyi bir lider” ve “dostum” şeklindeki değerlendirmelerinin hemen ardından geldi. Trump, Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinde ikili ticaretin artırılması ve bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesi konusunda mutabık kaldıklarını açıklamıştı. İsrail tarafı ise bu yakınlaşmadan rahatsızlık duyuyor.
Çatışma Sorusuna Dikkat Çeken Yanıt
Programda Netanyahu’ya, “İsrail ile Türkiye arasında bir çatışma çıkabilir mi?” sorusu yöneltildi. Netanyahu, bu soruya doğrudan “evet” veya “hayır” demekten kaçınarak, “Türkiye’nin bölgedeki faaliyetlerini yakından takip ediyoruz. İsrail’in güvenliği için gereken her türlü adımı atmaya hazırız. Ancak şu anda bir çatışma arzu etmiyoruz” şeklinde yanıt verdi. Bu yanıt, İsrail’in Türkiye’ye yönelik ihtiyatlı ama tetikte bir politika izlediğini gösteriyor.
Netanyahu’nun bu ifadeleri, İsrail’in özellikle Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları ve Suriye’deki İran etkisi konusunda Türkiye ile karşı karşıya gelme riskini ciddiye aldığını ortaya koyuyor. İsrail, Türkiye’nin bölgede artan nüfuzunu kendi güvenliğine tehdit olarak algılıyor.
ABD’nin Denge Politikası ve Bölgesel Yansımalar
ABD Başkanı Trump’ın Türkiye’ye yönelik olumlu mesajları, Washington’un bölgede İsrail ile Türkiye arasında bir denge gözetme çabası olarak yorumlanıyor. Trump yönetimi, hem NATO müttefiki Türkiye ile hem de stratejik ortağı İsrail ile ilişkilerini korumak istiyor. Ancak Netanyahu’nun açıklaması, bu denge politikasının İsrail cephesinde kolay kabul görmediğini gösteriyor.
Uzmanlar, ABD’nin Türkiye’ye yönelik tutumundaki yumuşamanın İsrail’de rahatsızlık yarattığını belirtiyor. İsrail, özellikle Türkiye’nin Hamas ile olan ilişkileri ve İran’a karşı tutumu nedeniyle Ankara’ya mesafeli duruyor. Trump’ın Erdoğan’a yönelik dostane söylemleri, İsrail’in bu hassasiyetlerini göz ardı ediyor gibi görünüyor.
Türkiye-İsrail İlişkilerinde Son Durum
Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler, son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izledi. 2010’daki Mavi Marmara olayının ardından kopma noktasına gelen ilişkiler, 2016’da normalleşme sürecine girmiş ancak 2018’de ABD’nin Kudüs’ü başkent olarak tanımasının ardından yeniden gerilmişti. Son dönemde ise iki ülke arasında karşılıklı ziyaretler ve ekonomik iş birliği adımları atılsa da siyasi düzeyde tam bir normalleşme sağlanamadı.
Türkiye, Doğu Akdeniz’deki sondaj faaliyetleri ve Libya’daki askeri varlığıyla İsrail’in bölgesel çıkarlarıyla çatışma potansiyeli taşıyor. İsrail ise Türkiye’nin bölgedeki etkisini dengelemek için Yunanistan, Kıbrıs ve Mısır ile ittifaklarını güçlendiriyor.
Netanyahu’nun Açıklamalarının Ardındaki Strateji
Netanyahu’nun bu açıklamayı, İsrail’deki iç siyasi dengeler ve yaklaşan seçimler öncesinde yaptığı düşünülüyor. Netanyahu, sağ seçmene güçlü bir duruş sergilediğini göstermek istiyor. Ayrıca, ABD yönetimine İsrail’in Türkiye konusundaki hassasiyetini hatırlatarak, Washington’un Ankara’ya yönelik olası tavizlerini sınırlamayı hedefliyor olabilir.
Öte yandan, Netanyahu’nun “aynı görüşte değiliz” ifadesi, ABD-İsrail ilişkilerinde bir kırılma olarak yorumlanmamalı. İki ülke arasındaki askeri ve istihbari iş birliği en üst düzeyde devam ediyor. Ancak bu tür açıklamalar, ABD’nin bölgesel politikalarında İsrail’in her zaman öncelikli olmadığını gösteriyor.
Türkiye’den Henüz Yanıt Yok
Netanyahu’nun açıklamalarına Türkiye’den henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak Dışişleri Bakanlığı kaynakları, gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve gerekli değerlendirmeyi yapacaklarını belirtiyor. Türkiye, İsrail’in bölgedeki provokatif açıklamalarına karşı diplomatik kanalları kullanmayı sürdürecek gibi görünüyor.
Değerlendirme: Bölgesel Dengeler ve Gelecek
Netanyahu’nun itirafı, ABD’nin Türkiye ve İsrail arasında kurmaya çalıştığı dengenin ne kadar hassas olduğunu gözler önüne seriyor. Türkiye’nin bölgede artan etkinliği, İsrail’i rahatsız ederken, ABD’nin NATO müttefiki Türkiye’yi de kaybetmek istememesi iki ülke arasındaki görüş ayrılığını derinleştiriyor. Önümüzdeki dönemde Doğu Akdeniz’deki enerji rekabeti, Suriye ve İran dosyaları, Türkiye-İsrail hattında tansiyonun belirleyicisi olacak. Netanyahu’nun açıklamaları, İsrail’in Türkiye’ye yönelik tutumunda sertleşme sinyali olarak okunabilir. Ancak her iki tarafın da fiili bir çatışmadan kaçınmak için ihtiyatlı davranması bekleniyor.
