İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’nin eski Başkanı Donald Trump ile arasında geçtiği iddia edilen 'lanet olası deli' ifadesine ilişkin ilk kez kamuoyu önünde açıklama yaptı. Netanyahu, bu ifadenin kişisel bir hakaret değil, taktiksel bir anlaşmazlığın yansıması olduğunu savundu. İsrail basınında yer alan haberlere göre, Trump'ın 2020 yılında bir telefon görüşmesinde Netanyahu için 'lanet olası deli' dediği iddia ediliyordu. Netanyahu, bu sözlerin bağlamından koparılmaması gerektiğini vurguladı.
Taktiksel ayrılıklar mı, stratejik farklılık mı?
Netanyahu, konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, 'Trump ile aramızda zaman zaman taktiksel fikir ayrılıkları oldu. Ancak bu, stratejik bir kırılmaya yol açmadı' ifadelerini kullandı. İsrailli lider, Trump'ın İsrail'e yönelik desteğinin somut adımlarla kanıtlandığını belirterek, Kudüs’ün ABD tarafından İsrail’in başkenti olarak tanınması ve Golan Tepeleri’nin egemenliğinin kabul edilmesi gibi kararları hatırlattı. Netanyahu, 'Kişisel diyaloglar sert olabilir ama önemli olan sonuçlardır' dedi. Trump’ın başkanlık döneminde İsrail-ABD ilişkilerinin en güçlü dönemlerinden birini yaşadığını belirten Netanyahu, ‘Trump’ın Ortadoğu politikası İsrail için tarihi fırsatlar yarattı’ diye ekledi.
İddianın perde arkası
ABD basınında çıkan haberlere göre, Trump’ın 2020 yazında bir telefon görüşmesinde Netanyahu için bu ifadeyi kullandığı öne sürülmüştü. Görüşmenin, İran’ın nükleer programı ve Batı Şeria’daki ilhak planları gibi hassas konuları kapsadığı belirtiliyor. Netanyahu daha önce bu iddiaya doğrudan yanıt vermemişti. Bazı analistler, Trump’ın bu sözlerle Netanyahu’yu daha sert bir tutum almaya zorlamak istediğini yorumluyor. İsrail siyasetinde Netenyahu’nun bu açıklaması, hem müttefikleri hem de muhalifleri arasında tartışma yarattı. Muhalefet partileri, Netanyahu’nun Trump’la olan ilişkisini ‘kişisel çıkarlar için araçsallaştırdığı’ eleştirisini yaparken, hükümet yanlısı yayın organları ise Netenyahu’nun ‘soğukkanlı diplomasi’ örneği sergilediğini savundu.
Bölgesel yansımalar
Netanyahu’nun bu açıklaması, İsrail-ABD ilişkilerinin mevcut durumu hakkında da ipuçları veriyor. Trump sonrası Başkan Joe Biden yönetimiyle daha mesafeli bir ilişki kuran Netanyahu, eski müttefikine yönelik bu çıkışıyla aslında Washington’a bir mesaj göndermiş olabilir. Uzmanlar, Netanyahu’nun Trump’ı ‘stratejik ortak’ olarak tanımlamaya devam ederek, ABD’deki Cumhuriyetçi kanatla bağlarını canlı tutmayı hedeflediğini belirtiyor. Öte yandan, İran’ın nükleer müzakereleri ve Filistin meselesi gibi konularda Biden yönetiminin politikalarına karşı pozisyon alan Netanyahu’nun Trump’la olan bu ‘taktiksel anlaşmazlık’ vurgusu, zamanlaması itibarıyla dikkat çekiyor. Bölgedeki dengeler göz önüne alındığında, bu açıklama Netanyahu’nun hem iç kamuoyuna hem de uluslararası arenaya verdiği bir güç mesajı olarak değerlendiriliyor.
Netanyahu’nun bu sözlerle aslında kişisel çatışmaları bir kenara bırakarak, ittifakların sürekliliğine vurgu yaptığı görülüyor. Liderler arasındaki dil ne kadar sert olursa olsun, jeopolitik çıkarların uzun vadede belirleyici olduğunu hatırlatan bu tavır, Ortadoğu siyasetindeki pragmatik eğilimi bir kez daha ortaya koyuyor.
