İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelebilmek için Gazze Şeridi'ne Uluslararası İstikrar Gücü'nün konuşlandırılmasına yeşil ışık yaktığı iddia edildi. İsrail medyasında yer alan haberlere göre, Netanyahu'nun bu kararı, daha önce ısrarla vurguladığı Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması şartından önemli bir geri adım olarak yorumlandı. Beyaz Saray yetkililerinin, Tel Aviv'den diplomatik bir jest beklediği ve bu adımın iki lider arasındaki görüşmenin önünü açabileceği belirtiliyor. Gelişme, bölgede kalıcı ateşkes ve yeniden inşa sürecine ilişkin uluslararası çabaların hız kazandığı bir dönemde yaşanıyor.
Netanyahu'nun Stratejik Hamlesi
İsrail'in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth'un diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Netanyahu yönetimi, uluslararası bir barış gücünün Gazze'de görev alması fikrine sıcak bakmaya başladı. Bu, Başbakan'ın daha önce kamuoyu önünde "Hamas'ın askeri kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmadığı hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceğiz" şeklindeki net tutumuna kıyasla ciddi bir değişiklik anlamına geliyor. Ancak görüşmelerin gizliliği nedeniyle ismi açıklanmayan üst düzey bir İsrailli yetkili, bu adımın Trump yönetimiyle ilişkileri güçlendirmek ve Gazze'de istikrarı sağlamak için atıldığını savundu. Yetkili, "Başbakan, bölgesel ve küresel dinamikleri değerlendirerek pragmatik bir yaklaşım benimsedi. Uluslararası gücün varlığı, hem Güvenlik Konseyi kararlarına uygun bir çerçeve sunuyor hem de İsrail'in güvenlik endişelerini giderecek mekanizmalar içeriyor" ifadelerini kullandı.
Uluslararası İstikrar Gücü'nün Kapsamı
Planlanan Uluslararası İstikrar Gücü'nün Birleşmiş Milletler şemsiyesi altında mı, yoksa ABD öncülüğünde bölgesel bir koalisyon olarak mı oluşturulacağı henüz netlik kazanmadı. Ancak üzerinde durulan model, Gazze'nin yönetiminde Filistin Yönetimi'ne destek vermek, insani yardımların dağıtımını kolaylaştırmak ve güvenliği sağlamak üzerine kurulu. Gücün, Mısır ve Ürdün askerlerinin yanı sıra bazı Avrupa ülkelerinden personel barındırabileceği konuşuluyor. İsrail'in güvenlik endişeleri ise gücün görev tanımına, özellikle de Hamas'ın yeniden silahlanmasını engelleyecek denetim mekanizmalarına ilişkin maddelerle giderilmeye çalışılıyor. Bu kapsamda, sınır geçiş noktalarında uluslararası gözlemcilerin bulunması ve tünellerin kapatılması gibi önlemler masada.
Sürecin Arka Planı ve Kritik Görüşme
Netanyahu'nun bu adımı, ABD'de başkanlık seçimleri öncesinde Trump ile yüz yüze bir görüşme gerçekleştirme arzusunun bir sonucu olarak yorumlanıyor. İki lider arasındaki ilişkiler, özellikle İran ve Suudi Arabistan ile normalleşme dosyalarında yoğun bir diplomasi trafiği yaşanmasına rağmen son dönemde bazı pürüzlerle karşılaşmıştı. Beyaz Saray'ın, Netanyahu'dan Gazze konusunda somut bir ilerleme kaydetmesini istediği ve bu konuda adım atılmaması halinde görüşmenin ertelenebileceği belirtiliyor. Öte yandan, Hamas'ın silahsızlandırılması konusundaki bu esnemenin, İsrail hükümetindeki aşırı sağcı koalisyon ortaklarını rahatsız etmesi bekleniyor. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, Gazze'de kalıcı bir askeri varlıktan yana oldukları ve uluslararası bir güce karşı çıktıkları biliniyor. Netanyahu'nun iç politikada yaşayacağı bu zorlu denge, sürecin en kritik noktalarından birini oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Habere ilk tepkiler ise bölgeden geldi. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Gazze'de istikrarın sağlanmasına yönelik her türlü uluslararası çabanın desteklendiği ifade edilirken, Filistin Yönetimi de temkinli bir iyimserlikle yaklaştı. Filistin Başmüzakerecisi Saeb Erekat, "Uluslararası bir gücün varlığı, işgalin sona ermesi ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulması hedefinin önünü açabilecek bir adım olabilir" dedi. Ancak Hamas'ın, Gazze'ye yabancı asker sokulmasına şiddetle karşı çıktığı ve bunu "işgalin meşrulaştırılması" olarak nitelendirdiği hatırlatılıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmaktan kaçınırken, görüşmenin yakın zamanda gerçekleşebileceği belirtiliyor.
Değerlendirme
Netanyahu'nun bu hamlesi, uzun süredir çıkmaza giren Gazze müzakerelerinde yeni bir dönüm noktası olabilir. Ancak asıl belirleyici olan, bu uluslararası gücün yetkilerinin ne kadar geniş olacağı ve Hamas'ın fiilen iktidarda olduğu bir bölgede ne ölçüde etkin olabileceği. İsrail Başbakanı'nın hem iç politikada hem de uluslararası arenada denge arayışı, bölgedeki kırılgan dengeleri yeniden şekillendirebilir. Trump'ın onayı ve sahadaki gerçekler, bu planın başarısını belirleyecek en kritik etkenler olarak öne çıkıyor.
