İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze'de işlediği savaş suçları ve soykırım iddialarına ilişkin art arda gelen ifşaatlarla zor durumda. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) hakkında yakalama kararı çıkardığı Netanyahu, suçlamaların kendisinden değil, bu suçları belgeleyen delillerin kamuoyuna yansımasından rahatsız. Son olarak İsrail ordusunun Gazze'de sivilleri nasıl hedef aldığını gözler önüne seren NAZA belgeselinin yönetmenlerini hedef alan Netanyahu, son aylarda artan uluslararası baskıyla mücadele ediyor.
NAZA Belgeseli ve İfşaatların Etkisi
İsrail merkezli bir sivil toplum kuruluşu tarafından hazırlanan NAZA belgeseli, İsrail ordusunun Gazze'deki askeri operasyonlarında sivil kayıpları nasıl göz ardı ettiğini, hatta kasıtlı olarak hedef aldığını iddia ediyor. Belgeselde, İsrail askerlerinin ifadelerine ve sahadan görüntülere yer veriliyor. Netanyahu yönetimi, belgeselin yönetmenlerini "ifşa etmekle" ve "İsrail'e zarar vermekle" suçlayarak yasal işlem başlatma tehdidinde bulundu. Ancak bu hamle, uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılandı ve ifade özgürlüğü ihlali olarak değerlendirildi.
Netanyahu'nun belgesel yönetmenlerini hedef alması, son aylarda İsrail'in Gazze politikasına yönelik artan eleştirilerin bir parçası. İsrail ordusunun 7 Ekim 2023'ten bu yana düzenlediği saldırılarda on binlerce sivil hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, İsrail'in eylemlerini savaş suçu ve soykırım olarak nitelendiriyor. UCM'nin Kasım 2024'te Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında çıkardığı yakalama kararı, bu suçlamaların hukuki boyutunu gözler önüne serdi.
Uluslararası Baskı ve Hukuki Süreç
UCM'nin kararı, Netanyahu'nun seyahat özgürlüğünü kısıtlarken, İsrail'in müttefikleri nezdinde de sıkıntı yaratıyor. ABD, kararı eleştirse de Avrupa ülkeleri büyük ölçüde uygulamaya hazır olduklarını açıkladı. Netanyahu, bu durumu aşmak için yoğun diplomatik çaba harcıyor ancak ifşaatların gölgesinde bu çabalar sonuçsuz kalıyor. İsrail içinde de Netanyahu'ya yönelik eleştiriler artıyor; muhalefet, başbakanın ülkeyi uluslararası arenada yalnızlaştırdığını savunuyor.
Öte yandan, İsrail ordusundan gelen itiraf niteliğindeki açıklamalar, soykırım suçlamalarını güçlendiriyor. Bazı İsrailli askerler, Gazze'de sivilleri ayırt etmeksizin ateş açtıklarını ve komutanlarının bu eylemleri teşvik ettiğini itiraf etti. Bu ifşaatlar, UCM savcılığının elindeki delilleri sağlamlaştırırken, Netanyahu'nun "sivilleri koruma" söylemini de çürütüyor.
Netanyahu'nun Stratejisi: Suçlamaları Saptırmak
Netanyahu, kendisine yönelik suçlamaları saptırmak için sık sık "İsrail düşmanları" söylemine başvuruyor. NAZA belgeselinin yönetmenlerini hedef alması da bu stratejinin bir parçası. Ancak bu taktik, ifşaatların önünü kesmiyor; aksine daha fazla belgenin ortaya çıkmasına neden oluyor. Son haftalarda İsrail basınında yer alan haberlere göre, ordunun Gazze'deki hedef seçimlerinde yapay zeka kullandığı ve sivil kayıpları önemsemediği belgelerle ortaya kondu.
Uluslararası hukukçular, Netanyahu'nun bu girişimlerinin hukuki süreci etkilemeyeceğini, aksine yeni suçlamalara yol açabileceğini belirtiyor. UCM'nin yakalama kararı, İsrail'in taraf olmadığı Roma Statüsü'ne dayanıyor ancak karar, taraf ülkeler için bağlayıcı. Netanyahu'nun seyahat ettiği ülkelerde tutuklanma riski bulunuyor.
İsrail'in en büyük destekçisi ABD ise kararı "skandal" olarak nitelendirdi ve UCM'ye yaptırım tehdidinde bulundu. Ancak bu destek, Netanyahu'nun uluslararası izolasyonunu tamamen ortadan kaldırmıyor. Avrupa Birliği ülkeleri, kararı uygulama konusunda istekli görünüyor. Netanyahu'nun önümüzdeki dönemde seyahatlerini kısıtlaması bekleniyor.
Gazze'de İnsani Kriz Derinleşiyor
İfşaatlar ve hukuki süreç devam ederken, Gazze'de insani kriz her geçen gün derinleşiyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgede 2 milyondan fazla insan yerinden edildi, temel gıda ve ilaç sıkıntısı had safhada. Uluslararası yardım kuruluşları, İsrail'in yardım konvoylarını engellediğini ve sivilleri hedef aldığını raporluyor. Netanyahu hükümeti ise bu iddiaları reddediyor ve "Hamas'ı hedef aldıklarını" savunuyor.
Ancak NAZA belgeseli ve diğer ifşaatlar, İsrail'in iddialarının aksini gösteriyor. Belgeselde, İsrail askerlerinin sivillerin bulunduğu bölgeleri keyfi olarak bombaladığı, hastaneleri ve okulları vurduğu görüntüler yer alıyor. Bu görüntüler, uluslararası toplumun İsrail'e yönelik baskısını artırıyor.
Netanyahu'nun ifşaatları engelleme çabaları, İsrail içinde de tartışma yaratıyor. Bazı İsrailli yetkililer, başbakanın suçlamaları örtbas etmeye çalıştığını ve ülkenin itibarını zedelediğini belirtiyor. Muhalefet liderleri, Netanyahu'nun istifa etmesi gerektiğini savunuyor. Ancak Netanyahu, koalisyon ortaklarının desteğiyle görevde kalmaya direniyor.
Sonuç: Soykırım Suçlamaları ve Gelecek
Netanyahu'nun üst üste gelen ifşaatlar karşısında sıkışması, İsrail'in uluslararası alandaki konumunu daha da zorlaştırıyor. UCM'nin yakalama kararı ve soykırım suçlamaları, Netanyahu'nun siyasi geleceğini tehdit ediyor. İfşaatlar, sadece İsrail'in değil, aynı zamanda ona destek veren ülkelerin de sorgulanmasına yol açıyor. Gazze'deki insani felaket ise her geçen gün büyüyor. Netanyahu'nun ifşaatları engelleme çabaları, gerçeğin ortaya çıkmasını durduramıyor; aksine daha fazla delilin gün yüzüne çıkmasına neden oluyor. Uluslararası toplumun baskısı artarken, Netanyahu'nun bu süreçten siyasi olarak sağ çıkması giderek zorlaşıyor. Soykırım suçlamaları, tarihe geçecek bir hukuki mücadelenin merkezinde yer alıyor.
