İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze Şeridi'nde ateşkesin ikinci aşamasına yönelik hazırlanan yol haritasına rağmen, Hamas silahsızlandırılana kadar işgal altında tuttukları bölgelerden çekilmeyeceklerini duyurdu. Bu açıklama, bölgedeki ateşkes görüşmelerinin kritik bir dönemecinde geldi ve taraflar arasındaki gerilimi yeniden tırmandırdı.
Ateşkesin İkinci Aşaması ve Netanyahu'nun Koşulu
Netanyahu, dün akşam yaptığı basın açıklamasında, "Hamas silahlarını bırakmadığı sürece Gazze'den tek bir asker bile çekmeyeceğiz. Bu, güvenliğimiz için vazgeçilmez bir koşuldur" ifadelerini kullandı. Başbakan, ateşkesin ikinci aşamasının ancak Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması ve elindeki rehinelerin serbest bırakılmasıyla mümkün olabileceğini vurguladı. Bu açıklama, uluslararası toplumun ateşkesi kalıcı hale getirme çabalarına gölge düşürdü.
Görüşmelerde arabuluculuk yapan Katar ve Mısır'ın önerdiği yol haritasına göre, ateşkesin ikinci aşamasında İsrail güçlerinin Gazze'den kademeli olarak çekilmesi ve kalıcı bir ateşkesin tesis edilmesi planlanıyordu. Ancak Netanyahu'nun bu açıklaması, İsrail'in müzakere pozisyonunu sertleştirdiği şeklinde yorumlandı.
Hamas'tan Sert Tepki
Hamas sözcüsü Hazem Kasım, yaptığı yazılı açıklamada Netanyahu'nun koşullarını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Kasım, "Silahlarımız, halkımızın direniş hakkının sembolüdür. İşgal altındaki topraklarımızı savunmaktan asla vazgeçmeyeceğiz" dedi. Hamas yetkilileri, daha önce de ateşkesin kalıcı olması için İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesi ve ablukanın kaldırılması gerektiğini belirtmişti.
Gazze'deki insani durum ise giderek kötüleşiyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgede 2 milyondan fazla insan insani yardıma muhtaç durumda ve sağlık sistemleri çökmüş durumda. Ateşkesin ikinci aşamasının hayata geçirilememesi, sivillerin acılarını daha da artıracak gibi görünüyor.
Uluslararası Tepkiler
ABD Dışişleri Bakanlığı, Netanyahu'nun açıklamasının ardından yaptığı değerlendirmede, "İsrail'in güvenlik kaygılarını anlıyoruz, ancak kalıcı bir barış için tarafların müzakere masasında esnek olması gerekiyor" ifadelerine yer verdi. Avrupa Birliği ise ateşkesin acilen ikinci aşamasına geçilmesi çağrısında bulundu ve tarafları uluslararası hukuka saygı göstermeye davet etti.
Bölgedeki gözlemciler, Netanyahu'nun bu çıkışının, iç siyasi kaygılardan kaynaklanmış olabileceğine dikkat çekiyor. İsrail'de hükümet ortakları, Hamas'a karşı daha sert bir tutum sergilenmesini talep ediyor. Bu durum, ateşkesin geleceğini belirsizliğe sürüklüyor.
Gelecek Senaryoları
Uzmanlar, mevcut durumda ateşkesin tamamen çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Netanyahu'nun koşullarının Hamas tarafından kabul edilmesi henüz mümkün görünmüyor. Ayrıca, İsrail'in Gazze'yi işgal altında tutması, uluslararası kamuoyunda büyük eleştiri konusu olmaya devam ediyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, daha önce yaptığı açıklamada, "Gazze'deki işgal ve şiddet, bölgede barışı tehdit eden en büyük unsurdur" demişti.
Önümüzdeki günlerde arabulucu ülkelerin yeniden devreye girmesi bekleniyor. Ancak taraflar arasındaki güven bunalımı, müzakerelerin seyrini belirleyecek. Uzun yıllardır süren çatışma, iki taraf için de derin yaralar bırakmış durumda. Barışın tesisi için sadece silah bırakmanın değil, aynı zamanda siyasi çözümün de gerektiği aşikar.
