NATO'nun 36. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirgesinde, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği ifade edildi. Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşen zirvede, bir müttefike yönelik saldırının tüm müttefiklere yönelik olduğu vurgulandı. Bildirgede ayrıca, ittifakın caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik taahhütler yer aldı.
İran'a yönelik mesaj
Bildirgenin İran ile ilgili bölümünde, Tahran'ın nükleer programının barışçıl olduğuna dair güvence vermesi gerektiği ve İran'ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceği belirtildi. Ayrıca, İran'ın balistik füze programı ve bölgesel istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri endişeyle karşılandı. NATO, diplomatik çözümden yana olduğunu ancak gerektiğinde yaptırım gibi diğer araçların da kullanılabileceğini ima etti.
İttifak dayanışması vurgusu
Zirvenin en önemli maddelerinden biri ise ittifakın 5. maddesine yapılan vurgu oldu. Bildirgede, 'Bir müttefike yönelik saldırı tüm müttefiklere yönelik saldırıdır' ifadesine yer verilerek, kolektif savunma mekanizmasının altı çizildi. Bu kapsamda, Doğu Avrupa ve Karadeniz bölgesindeki varlığın artırılması kararlaştırıldı. ABD'nin nükleer caydırıcılık sağlama taahhüdü de memnuniyetle karşılandı.
Türkiye'nin rolü
Zirvenin Ankara'da düzenlenmesi, Türkiye'nin ittifak içindeki önemli konumunu bir kez daha gösterdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıda, Türkiye'nin savunma sanayindeki atılımları ve bölgesel güvenlik konularına katkıları da ele alındı. Ayrıca, İsveç'in NATO üyeliğine onay sürecindeki son durum da masaya yatırıldı.
Bağlam
NATO'nun bu bildirgesi, İran ile nükleer müzakerelerin tıkanma noktasına geldiği bir dönemde yayımlandı. Batılı ülkeler, İran'ın uranyum zenginleştirme kapasitesini artırmasından endişe duyuyor. Uzmanlar, bildirgenin ortak bir paydada buluşulması açısından önemli olduğunu ancak somut adımların izlenmesi gerektiğini belirtiyor. İran ise henüz resmi bir yanıt vermedi ancak daha önceki açıklamalarında nükleer programa ilişkin her türlü dış müdahaleyi reddetmişti.
