36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, dün başlayan oturumlarda beklenmedik anlara sahne oldu. Zirvenin en dikkat çeken olayı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'e yönelik sert ve beklenmedik çıkışıydı. Trump, savunma harcamaları konusunda Yunanistan'ı hedef alırken, Miçotakis'in şaşkınlığı kameralara yansıdı.
Trump'tan Yunanistan'a savunma uyarısı
ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin ilk gününde yaptığı konuşmada, NATO müttefiklerinin gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 2'sini savunmaya ayırması gerektiğini vurguladı. Trump, özellikle Yunanistan'ın bu oranın altında kaldığını belirterek, 'Bazı ülkeler hâlâ yükümlülüklerini yerine getirmiyor. Yunanistan, daha fazla katkı yapmalı' ifadelerini kullandı. Bu sözlerin ardından Miçotakis'in yüz ifadesi ve vücut dili, sürpriz bir gelişme karşısında hazırlıksız yakalandığını gösterdi.
Miçotakis'in tepkisi ve Yunanistan'ın tutumu
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Trump'ın çıkışının ardından kısa bir süre sessiz kaldı. Daha sonra yaptığı açıklamada, Yunanistan'ın savunma harcamalarının NATO ortalamasının üzerinde olduğunu savundu. Miçotakis, 'Yunanistan, milli gelirinin yüzde 2'sini aşan savunma harcaması yapıyor. Bu, birçok müttefikten daha yüksek bir oran' dedi. Ancak Trump'ın eleştirisinin, Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki askeri varlığı ve Türkiye ile yaşanan gerginlikler bağlamında değerlendirildiği belirtiliyor.
Zirvede öne çıkan diğer başlıklar
NATO Zirvesi'nde savunma harcamalarının yanı sıra, Çin'in yükselişi, terörle mücadele ve siber güvenlik konuları da ele alındı. Liderler, 2030 yılına kadar savunma kapasitelerini artırma konusunda mutabık kaldı. Ayrıca, İklim değişikliğinin güvenlik üzerindeki etkileri ilk kez bu kadar kapsamlı bir şekilde tartışıldı.
Trump'ın tarzı ve müttefikler üzerindeki etkisi
ABD Başkanı Trump'ın NATO müttefiklerine yönelik doğrudan ve sert üslubu, zirve boyunca devam etti. Trump, özellikle Almanya ve Fransa'yı da hedef alarak, 'NATO'nun yükünü ABD tek başına taşıyamaz' dedi. Bu tutum, bazı Avrupalı liderlerin rahatsız olmasına yol açtı. Miçotakis'in şaşkınlığı, Trump'ın bu tarzının bir yansıması olarak yorumlanıyor.
Gelecek perspektifi
NATO Zirvesi, ittifakın geleceği açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Savunma harcamaları ve yük paylaşımı konusundaki anlaşmazlıkların devam etmesi, NATO'nun etkinliği hakkında soru işaretleri doğuruyor. Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki jeopolitik konumu, ülkeyi NATO içinde stratejik bir aktör haline getirirken, Miçotakis'in Trump karşısındaki konumu, ülkesinin ittifak içindeki hassas dengesini yansıtıyor. Gözlemciler, bu tür gergin anların NATO'nun gelecekteki birliğini test edebileceğini belirtiyor.
