NATO'nun Ankara'da düzenlenen zirvesinin ikinci gününde, üst düzey yetkililerle yapılan görüşmelerde ittifak içindeki temel görüş ayrılıklarının devam ettiği ortaya çıktı. Özellikle ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki savunma harcamaları, Rusya'ya yönelik politikalar ve Çin'in yükselişi gibi konulardaki fikir ayrılıkları, zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer aldı.
Savunma Harcamaları ve Yük Paylaşımı
Zirvede en çok tartışılan konulardan biri, NATO ülkelerinin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) %2'sini savunmaya ayırma taahhüdüydü. ABD, birçok Avrupa ülkesinin bu hedefe ulaşamadığını ve yükün büyük kısmını Amerikan vergi mükelleflerinin üstlendiğini vurguladı. Buna karşılık Almanya ve Fransa gibi ülkeler, savunma harcamalarının sadece yüzdelik hedefe odaklanmasının yanıltıcı olduğunu, ABD'nin askeri gücünün Avrupa'nın güvenliğine değil, küresel çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. Özellikle Almanya'nın, savunma bütçesini artırma sözüne rağmen, hala %1.5 seviyelerinde olduğu belirtildi.
Rusya ve Çin Politikaları
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları sonrası NATO'nun doğu kanadını güçlendirme çabaları da zirvede ele alındı. ABD, Rusya'ya karşı daha sert yaptırımlar ve Ukrayna'ya daha fazla askeri yardım talep ederken, bazı Avrupa ülkeleri çatışmanın tırmanmasından endişe ediyor. Macaristan ve Türkiye gibi ülkeler, Rusya ile diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini savunarak, ABD'nin yaklaşımına mesafeli durdu. Çin konusunda ise, ABD, Pekin'in artan askeri gücüne karşı NATO'nun daha fazla sorumluluk almasını isterken, Avrupalı müttefikler ticari ilişkileri zedelemek istemiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Çin ile ekonomik bağların koparılmasının Avrupa için felaket olacağını ifade etti.
Zirve boyunca, ittifakın geleceği ve stratejik yönelimi üzerine yoğun müzakereler yapıldı. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, NATO'nun karşı karşıya olduğu tehditlerin küresel olduğunu ve birlikte hareket edilmesi gerektiğini vurgularken, Avrupalı liderler kendi güvenliklerini sağlama konusunda daha fazla inisiyatif alacaklarını belirttiler. Bu bağlamda, Avrupa Birliği'nin stratejik özerklik hedefi de zirvede öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Zirvenin Sonuçları ve Değerlendirme
Zirve sonunda yayımlanan ortak bildiride, üye ülkelerin dayanışma ve birlik mesajı vermesine rağmen, perde arkasındaki görüş ayrılıkları gizlenemedi. Analistlere göre, NATO'nun Soğuk Savaş sonrası dönemdeki en büyük sınavı, küresel güç dengesindeki değişimlere ayak uydurmak ve üyeleri arasındaki farklı çıkarları uzlaştırmak. Önümüzdeki dönemde, özellikle Washington'un, Avrupa'dan daha fazla yük paylaşımı talep etmesi ve transatlantik ilişkilerde yeni bir denge arayışının sürmesi bekleniyor. Zirvenin en önemli çıktısı ise, müttefikler arasındaki diyaloğun sürmesi ve ortak bir zemin bulma çabalarının devam etmesi oldu. Ancak bu çabaların somut adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği, önümüzdeki aylarda yapılacak toplantılarda netleşecek.
