NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerine karşı birlik ve dayanışma mesajı verdi. Zirvede Avrupa'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve NATO-AB işbirliğinin derinleştirilmesi ele alındı. Liderler, Ukrayna savaşının ardından artan tehditler karşısında ortak hareket etme kararlılığını yineledi.
Zirvenin Başlıca Gündem Maddeleri
Üç gün süren görüşmelerin ardından yayımlanan ortak bildiride, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları kınanırken, NATO'nun caydırıcılık ve savunma duruşunun güçlendirilmesi çağrısı yapıldı. AB liderleri, özellikle savunma sanayii alanında daha fazla işbirliği yapılması gerektiğini vurguladı. Rutte, 'NATO ve AB, aynı değerleri paylaşıyor; özgürlük, demokrasi ve hukukun üstünlüğü. Birlikte daha güçlüyüz.' dedi. Von der Leyen ise savunma harcamalarının artırılmasının önemine dikkat çekerek, 'Avrupa'nın güvenliği için daha fazla yatırım yapmalıyız.' ifadesini kullandı.
Türkiye'nin Rolü ve Jeostratejik Önemi
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, NATO'nun güney kanadında kritik bir konumda bulunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı oturumlarda, Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki yerli üretim kabiliyetleri ve mülteci krizi gibi bölgesel sorunlarda üstlendiği rol ön plana çıktı. Yetkililer, Türkiye'nin Rusya ile olan ilişkileri nedeniyle dengeleyici bir güç olarak hareket ettiğini belirtirken, NATO da bu durumun ittifak açısından bir avantaj olduğunu değerlendiriyor. Uzmanlar, Türkiye'nin hem NATO hem de AB ile işbirliğinin, özellikle enerji güvenliği ve siber savunma gibi alanlarda artarak devam edeceğini öngörüyor.
Geleceğe Yönelik Adımlar
Bildiride ayrıca, NATO-AB arasında düzenli stratejik diyaloğun artırılması ve askeri tatbikatların ortaklaştırılması kararlaştırıldı. Liderler, 2025 yılına kadar savunma harcamalarının GSYH'nin en az yüzde 2'sine çıkarılması hedefini bir kez daha teyit etti. Rutte, 'Tehditler değişiyor, biz de değişmeliyiz. Adaptasyon hızımızı artırmalıyız.' diyerek ittifakın modernizasyon çabalarına vurgu yaptı. Von der Leyen ve Costa ise, AB'nin yeni savunma fonlarını aktive etmeye hazır olduğunu duyurdu. Zirve, hem Atlantik ötesi bağların güçlendirilmesi hem de Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini inşa etmesi açısından bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Ankara'daki bu kritik toplantı, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı nedeniyle değişen güvenlik ortamında NATO ve AB'nin ortak bir duruş sergileme iradesini gösterdi. Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük sınaması olarak görülen bu süreçte müttefikler, kolektif savunma ilkesinin altını çizerken, Türkiye gibi kilit ülkelerin rolü giderek artıyor. Üç liderin ortak mesajı, Rusya'ya karşı net bir duruş sergilense de diplomasiye açık kapı bırakıldığı yönünde. Ancak askeri yığınağın devam etmesi, gerilimin yakın vadede düşmeyeceğine işaret ediyor.
