Geçtiğimiz çarşamba günü Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin 10. yılı doldu. Türkiye, bu hain kalkışmanın yıl dönümünde bir yandan şehitlerini anarken diğer yandan darbenin uluslararası boyutunu yeniden masaya yatırdı. Özellikle ABD ile NATO'nun darbe girişimine karşı tutumu, mutlak butlan kavramı etrafında tartışılıyor. Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı kaynakları, mevcut itirazların yeterli olmadığını, darbe girişiminin arkasındaki yabancı bağlantıların tamamen açığa çıkarılması gerektiğini vurguluyor.
Mutlak Butlan Tartışmaları ve Uluslararası Hukuk
Mutlak butlan kavramı, hukuki anlamda bir işlemin başından itibaren geçersiz olması anlamına geliyor. Türkiye, darbe girişimine destek veren veya göz yuman ülkelerin bu hukuki çerçevede sorumlu olduğunu savunuyor. Ancak uzmanlara göre, bu operasyonların somut adımlarla desteklenmesi gerekiyor. FETÖ elebaşının ABD'de bulunması ve örgütün NATO ülkelerindeki yapılanması, mutlak butlan çağrılarının sadece siyasi düzeyde kaldığı eleştirilerini beraberinde getiriyor. Türkiye, 10 yıldır bu konuda somut adımlar bekliyor.
FETÖ Darbe Girişiminin 10. Yılında Anma Etkinlikleri
15 Temmuz gecesi Türkiye genelinde düzenlenen anma etkinliklerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı konuşmada darbeye karşı direnişin önemini vurguladı. Erdoğan, "O gece milletimiz kendi iradesine sahip çıktı. Ancak bu mücadele henüz bitmedi. FETÖ'nün yurt dışındaki uzantılarına karşı uluslararası hukuk çerçevesinde yeni adımlar atmalıyız" dedi. Muhalefet partileri de anma mesajlarında birlik mesajı verirken, darbe girişiminin ardından yapılan yargılamalar ve ihraçların devam ettiğini belirttiler.
NATO ve Trump Dönemi Etkisi
2016 yılında ABD Başkanı olan Donald Trump'ın darbe girişimi sırasındaki tutumu hâlâ tartışma konusu. O dönemde NATO'nun açıklamaları Türkiye'nin beklentilerini karşılamamıştı. Trump'ın FETÖ elebaşının iadesi konusundaki pasif tavrı, mutlak butlan operasyonlarının etkisiz kalmasına neden oldu. Uzmanlar, "NATO'nun bir müttefike yapılan darbe girişimi karşısındaki tavrı kurumsal hafızada kara leke olarak kaldı" diyor. Bugün itibarıyla Türkiye, hem ABD hem de NATO nezdinde daha güçlü bir duruş sergilenmesi için diplomatik girişimlerini artırdı.
Değerlendirme
15 Temmuz darbe girişimi, sadece bir gece yaşanan olaylar değil, aynı zamanda uluslararası bağlantılarıyla hukuki ve siyasi sonuçları hâlâ süren bir süreçtir. Mutlak butlan operasyonları, bu sürecin hukuki boyutunu temsil etse de somut adımlar olmadan yeterli olmuyor. Türkiye'nin bu konuda ulusal egemenliğini ve demokratik düzenini korumak için daha aktif bir dış politika izlemesi bekleniyor. Aksi halde bu tür girişimlerin yeniden gündeme gelme riski bulunuyor.
