NATO üyesi ülkelerin liderleri, Ankara’da düzenlenecek kritik zirvede bir araya geliyor. Toplantının ana gündem maddeleri arasında savunma harcamalarının artırılması, Ukrayna’ya askeri desteğin sürdürülmesi, savunma sanayii üretim kapasitesinin yükseltilmesi ve İran savaşı sonrası artan bölgesel gerilimler yer alıyor. Ev sahibi Türkiye ise zirveyi kendi savunma sanayii kabiliyetlerini sergilemek ve ABD yaptırımlarının kaldırılması ile F-35 programına yeniden dahil olma talebini gündeme getirmek için bir fırsat olarak görüyor.
Zirveye katılım ve beklentiler
Zirveye ABD Başkanı Joe Biden, Almanya Şansölyesi Olaf Scholz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve diğer NATO üyesi ülkelerin liderlerinin katılması bekleniyor. Resmi program henüz açıklanmamış olsa da, zirve kapsamında ikili görüşmelerin yanı sıra genel oturumlar düzenlenecek. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de video konferans yoluyla katılım sağlayacağı belirtiliyor. Temel başlıklardan biri, NATO ülkelerinin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 2’sini savunmaya ayırma taahhüdünün güncellenmesi. Bazı üyeler bu oranın yüzde 3’e çıkarılmasını savunurken, diğerleri mevcut hedefin tam olarak karşılanması gerektiğini vurguluyor.
Savunma sanayii ve F-35 meselesi
Türkiye, zirve süresince savunma sanayiindeki son atılımlarını, özellikle insansız hava araçları, milli tank projesi ALTAY ve hava savunma sistemi SİPER gibi projelerini ön plana çıkaracak. Ankara, ABD’nin uyguladığı CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını ve F-35 programına yeniden entegrasyonu talep ediyor. ABD tarafı ise bu konuda henüz net bir sinyal vermiş değil. Zirvede ayrıca, ABD ve Avrupa ülkelerinin savunma üretiminde iş birliği yaparak mühimmat ve sistem tedarikinde yaşanan darboğazın aşılması da ele alınacak.
Ukrayna’ya destek ve İran gerilimi
Ukrayna’ya silah yardımının sürdürülmesi ve yeni destek paketleri zirvenin önemli maddeleri arasında. NATO liderleri, Rusya’nın savaşı uzatma stratejisine karşı Kyiv’yi uzun vadeli destekleme kararlılığını yineleyecek. Öte yandan, İran savaşı sonrası Orta Doğu’da artan tansiyon da masada. İran’ın nükleer faaliyetleri ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü operasyonlar, NATO’nun güney kanadında yeni bir güvenlik konsepti oluşturulmasını zorunlu kılıyor. Türkiye, hem İran’a yönelik yaptırımların sıkılaştırılması hem de bölgesel istikrarın korunması için arabulucu rolünü öne çıkarıyor.
Sonuç ve değerlendirme
Ankara zirvesi, NATO’nun Soğuk Savaş sonrası dönemde karşılaştığı en karmaşık güvenlik sınamalarından birine işaret ediyor. Savunma harcamalarındaki artışın yanı sıra Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmalar, ittifakın stratejik önceliklerini yeniden tanımlamasını gerektiriyor. Türkiye’nin ev sahipliği, yalnızca kendi çıkarlarını değil, aynı zamanda NATO’nun güneydoğu kanadındaki kilit konumunu da vurguluyor. Zirve sonuç bildirgesinde, üye ülkelerin taahhütlerinin somut adımlarla desteklenmesi bekleniyor. Bu toplantı, ittifakın gelecek on yıldaki güvenlik doktrini için bir dönüm noktası olabilir.
