NATO Ankara Zirvesi'nde Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir sayfa açıldı. ABD Başkanı Donald Trump'tan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a verilen sözler arasında en dikkat çekeni, milli muharip uçak KAAN'ın motor ihtiyacına ilişkin oldu. Trump'ın 'hediye paketi' olarak nitelenen teklif, Türkiye'nin 5. nesil savaş uçağının ilk fazında F110 motorları kullanmasını öngörüyor. Peki neden ısrarla Amerikan motoru tercih ediliyor ve yerli motor projeleri ne aşamada?
F110 Motoru Neden Tercih Ediliyor?
General Electric tarafından üretilen F110 motorları, daha önce Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki F-16'lar için de kullanıldı. Bu motorun tercih edilmesinin başlıca nedeni, mevcut lojistik altyapının hazır olması ve bakım-onarım süreçlerinin tanıdık olması. Ayrıca F110, F-16'ların yanı sıra bazı F-15 varyantlarında da kullanılan kanıtlanmış bir itki sistemi. KAAN'ın ilk prototip uçuşları için düşük riskli bir seçenek olarak görülüyor. Ancak bu durum, yerli motor çalışmalarının rafa kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Yerli Motor Projeleri Ne Durumda?
TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) ve Türk mühendisler tarafından geliştirilen milli motor projeleri, özellikle TF-6000 ve TF-10000 turbofan motorları üzerinde yoğunlaşıyor. TEI, 2025 itibarıyla prototip aşamasını tamamlamayı ve 2030'lu yıllarda KAAN için tamamen yerli bir motor sunmayı hedefliyor. Ancak bu tür motorların sertifikasyon ve test süreçleri yıllar alabiliyor. Bu nedenle, KAAN'ın ilk üretim bloklarında F110 kullanmak, zamandan tasarruf ve risksiz bir geçiş sağlayacak. Yerli motorun devreye girmesiyle birlikte dışa bağımlılık azaltılmış olacak.
Uzmanlar, ABD'nin bu hamlesinin aynı zamanda Türkiye'yi kendi motor programlarına bağlı tutma stratejisi olabileceğini belirtiyor. Öte yandan, NATO zirvesi sırasında imzalanan anlaşma, iki ülke arasında savunma sanayiinde işbirliğinin sinyalini veriyor. Trump'ın bu jesti, S-400 krizi sonrası gerginleşen ilişkilerde bir yumuşama olarak yorumlanıyor.
Stratejik Değerlendirme
KAAN projesi, Türkiye'nin savunma sanayiindeki en iddialı girişimlerinden biri. F110 motoru ile ilk adımlar atılırken, yerli motorun geliştirilmesine paralel kaynak ayrılması kritik önem taşıyor. Bu denge, hem teknolojik bağımsızlık hedefini koruyacak hem de mevcut takvimde gecikmeyi önleyecek. NATO zirvesinde atılan bu adım, savunma tedarikinde pragmatik bir yaklaşımın göstergesi olarak kayıtlara geçti.
