NATO Ankara Zirvesi'nin sonuç bildirisi yayımlandı. Bildiride, müttefik ülkeler arasında 50 milyar doları aşan yeni bir tedarik anlaşmasına varıldığı açıklandı. Zirve, 28-29 Mart'ta Ankara'da gerçekleştirildi ve 30 üye ülkenin liderleri ile savunma bakanlarının katılımıyla yapıldı. Anlaşmanın, özellikle hava savunma sistemleri, mühimmat ve lojistik malzemeleri kapsadığı belirtiliyor.
Tedarik anlaşmasının detayları
Yeni tedarik anlaşması, NATO'nun ortak savunma kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Anlaşma kapsamında, Türkiye'nin de dahil olduğu birçok müttefik ülke, yerli savunma sanayileri aracılığıyla üretim yapacak. Anlaşmanın 5 yıl süreyle geçerli olacağı ve 2025 yılından itibaren teslimatların başlayacağı öngörülüyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, anlaşmanın "tarihi bir adım" olduğunu ifade ederek, müttefikler arasındaki dayanışmayı pekiştirdiğini söyledi.
Ekonomik etkiler ve savunma harcamaları
NATO ülkeleri, son yıllarda savunma harcamalarını artırma taahhüdünde bulunmuştu. Ankara Zirvesi'nde, bu taahhütlerin bir adım ileriye taşındığı görüldü. Bildiride, müttefiklerin gayri safi yurt içi hasılanın en az yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefini koruduğu ve birçok ülkenin bu orana ulaştığı vurgulandı. Türkiye'nin savunma sanayisindeki yatırımlarının da anlaşmaya önemli katkı sağladığı belirtildi. Ekonomistler, bu tür anlaşmaların üye ülkeler arasındaki ticari ilişkileri derinleştirdiğini ve istihdam yarattığını ifade ediyor.
Türkiye'nin rolü ve jeopolitik bağlam
Zirvenin Ankara'da yapılması, Türkiye'nin NATO içindeki stratejik önemine işaret ediyor. Türkiye, daha önce S-400 hava savunma sistemi ve Doğu Akdeniz'deki faaliyetleriyle zaman zaman müttefikleriyle gerilim yaşamıştı. Ancak bu anlaşma, Türkiye'nin NATO platformunda iş birliğine açık olduğunu gösteriyor. Özellikle Ukrayna savaşı sonrası Doğu kanadının güvenliği, NATO için öncelik haline gelmişti. Ankara Zirvesi, bu bağlamda müttefikler arasında ortak bir dil oluşturulmasına katkı sağladı. Anlaşma, aynı zamanda Avrupa'nın savunma özerkliği tartışmalarına da yeni bir boyut ekledi.
NATO'nun 2023 yılı toplam askeri harcamaları 1,2 trilyon doları bulurken, yeni tedarik anlaşmasıyla bu rakamın daha da artması bekleniyor. Ankara Zirvesi'nin ekonomik boyutu, savunma sanayisi şirketlerini de olumlu etkiledi. Borsa İstanbul'da savunma hisseleri zirve sonrası yükseldi. Uzun vadede anlaşmanın, NATO ülkeleri arasındaki tedarik zincirlerini çeşitlendirmesi ve dışa bağımlılığı azaltması öngörülüyor.
