15 Temmuz darbe girişiminin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar nedeniyle tutuklanan AKUT eski Başkanı Nasuh Mahruki hakkında yürütülen soruşturma tamamlandı. Savcılık, Mahruki'nin 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' suçundan 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmasını talep etti. İddianame, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlandı ve mahkemeye sunuldu.
Paylaşımların İçeriği ve Soruşturma Süreci
Nasuh Mahruki'nin, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin yıl dönümlerinde ve sonrasında Twitter hesabından yaptığı paylaşımlar, savcılık tarafından incelendi. İddianamede, Mahruki'nin özellikle 2019 ve 2020 yıllarında yaptığı paylaşımlarda, darbe girişimini 'kontrollü darbe' olarak nitelendirdiği ve bu yönde ifadeler kullandığı belirtildi. Ayrıca, dönemin hükümetine yönelik eleştiriler içeren tweetlerin, toplumda infial yaratabilecek nitelikte olduğu ifade edildi. Savcılık, bu paylaşımların ifade özgürlüğü sınırlarını aştığını ve suç unsuru taşıdığını savundu.
Mahruki, 2021 yılının Şubat ayında gözaltına alınmış, ardından çıkarıldığı mahkemece 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' suçlamasıyla tutuklanmıştı. Tutukluluğu sırasında cezaevinde kalan Mahruki, 112 gün sonra tahliye edilmişti. Tahliyesinin ardından yaptığı açıklamada, 'Benim suçum, gerçekleri söylemekti' diyerek suçlamaları reddetmişti. Soruşturma kapsamında Mahruki'nin ifadesi alındı ve savunmasında, paylaşımlarının ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu, herhangi bir şiddet çağrısı içermediğini belirttiği öğrenildi.
İddianameden Öne Çıkan Ayrıntılar
İddianamede, Mahruki'nin özellikle 15 Temmuz darbe girişiminde yaşananların 'senaryo' olduğuna yönelik ifadeler içeren tweetlerine yer verildi. Savcılık, bu tür paylaşımların, toplumun bir kesiminde devlete ve devlet kurumlarına olan güveni zedelediğini, bu nedenle 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' suçunu oluşturduğunu öne sürdü. Ayrıca, Mahruki'nin paylaşımlarının, darbe girişimine karşı ortaya konan milli iradeyi görmezden geldiği ve bu yönüyle kamuoyunda infial yarattığı kaydedildi.
Öte yandan, Mahruki'nin avukatları, müvekkillerinin paylaşımlarının bir fikir beyanı olduğunu, suç unsuru taşımadığını savunarak beraatını talep etti. Avukatlar, 'Müvekkilimizin paylaşımları, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmelidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, şiddeti teşvik etmeyen, nefret söylemi içermeyen her türlü eleştiri ve fikir açıklaması suç teşkil etmez' şeklinde açıklamalarda bulundu.
Mahkeme Süreci ve Beklentiler
İddianame, İstanbul Anadolu Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilirse Nasuh Mahruki, önümüzdeki günlerde hakim karşısına çıkacak. Mahruki'nin avukatları, sürecin adil bir şekilde yürütüleceğine inandıklarını ve müvekkillerinin beraat edeceğini belirtti. Kamuoyunda ise bu dava, ifade özgürlüğü ve sosyal medya paylaşımlarının sınırları açısından yakından takip ediliyor. Özellikle gazeteciler ve sivil toplum kuruluşları, davayı 'ifade özgürlüğüne yönelik bir baskı' olarak değerlendirirken, hükümete yakın çevreler ise yargı sürecinin bağımsız olduğunu ve suç unsuru varsa cezanın verileceğini savunuyor.
Nasuh Mahruki, 1996 yılında kurduğu AKUT (Arama Kurtarma Derneği) ile tanınan bir dağcı ve doğa sporcusudur. 2004 yılında Everest Dağı'na tırmanan ilk Türk olarak tarihe geçen Mahruki, aynı zamanda birçok doğa ve çevre projesinde de yer almıştır. 2019 yılına kadar AKUT başkanlığını yürüten Mahruki, sosyal medyada aktif olarak görüşlerini paylaşmasıyla biliniyor. Bu dava, Türkiye'de sosyal medya kullanımının yargısal süreçlerle karşı karşıya kaldığı bir dönemde önemli bir test niteliği taşıyor.
Türkiye'de ifade özgürlüğü konusu, özellikle son yıllarda uluslararası örgütler ve insan hakları savunucuları tarafından sıklıkla gündeme getiriliyor. Mahruki'nin davası, bu bağlamda yalnızca Türkiye'de değil, yurt dışında da yakından izleniyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları, sosyal medya paylaşımlarının ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ancak ulusal mahkemelerin, bu konuda daha katı bir yaklaşım sergilediği gözlemleniyor. Mahruki'nin avukatları, gerekirse konuyu AİHM'ye taşıyacaklarını ifade ediyor.
Bu dava, Türkiye'de sosyal medya kullanımının yasal sınırlarını netleştirme açısından da önemli bir emsal teşkil edebilir. Mahruki'nin savunmasında, paylaşımlarının bilgi amaçlı olduğunu ve herhangi bir kışkırtma içermediğini öne sürmesi bekleniyor. Mahkemenin, savunmaları dikkate alarak adil bir karar vereceği umuluyor. Nasuh Mahruki'nin davası, Türkiye'nin gündeminde önemli bir yer tutmaya devam edecek gibi görünüyor.
