ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Venezuela’da 2023-2025 yılları arasında meydana gelen deprem serisinde toplam 58 bin 870 binanın hasar gördüğünü veya tamamen yıkıldığını açıkladı. NASA’nın Dünya Gözlemevi tarafından yayımlanan raporda, uzay ajansının gelişmiş radar ve optik uydu sistemleri sayesinde kriz bölgesindeki yapısal hasarın kapsamlı bir haritası çıkarıldığı belirtildi. Veriler, Venezuela’nın kuzeybatı kesimlerinde ve başkent Karakas çevresinde yoğunlaşan yıkımın büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
NASA’nın ARIA sistemi hasarı tespit etti
NASA, Jet İtki Laboratuvarı (JPL) ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) iş birliğiyle geliştirilen ARIA (Advanced Rapid Imaging and Analysis) sistemini kullanarak deprem bölgesindeki binaların durumunu analiz etti. Sentetik Açıklıklı Radar (SAR) verileri ve Landsat 8 uydu görüntüleri üzerinde yapılan karşılaştırmalı incelemelerde, 58 bin 870 binanın yıkıldığı veya ağır hasar aldığı tespit edildi. Raporda, bu yapıların yüzde 70’inin konut, geri kalanının kamu binaları ve ticari yapılardan oluştuğu bilgisi yer aldı.
Venezuela’daki deprem krizi
Venezuela, Karayip levhası ile Güney Amerika levhası arasındaki aktif fay hatları üzerinde yer alıyor. Son iki yılda ülkede büyüklükleri 4.5 ile 6.2 arasında değişen en az 12 deprem kaydedildi. En yıkıcı deprem, 2024 Ağustos ayında Karakas’ın 30 kilometre batısında meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki sarsıntı oldu. Bu depremde 26 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Yetkililer, hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ancak teknik yetersizlikler ve siyasi kriz nedeniyle sürecin yavaş ilerlediğini belirtiyor.
Uluslararası yardım çağrıları
NASA’nın raporu, Venezuela hükümetinin uluslararası yardım çağrılarına yeni bir boyut kazandırdı. Başkan Nicolás Maduro, uydu verilerinin afet yönetiminde kullanılmasının önemini vurgulayarak, Birleşmiş Milletler ve Amerikan Devletleri Örgütü’nden teknik destek talep etti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise yardım teklifini yineledi ancak Venezuela’nın siyasi şartları gerekçe göstererek teklifi henüz kabul etmediği bildirildi. Bu arada, Karakas merkezli sivil toplum kuruluşu Venezuela Afet Koordinasyonu, NASA verilerine dayanarak enkaz kaldırma ve geçici barınma planları hazırlıyor.
Uydu teknolojisi afetlere karşı kritik öneme sahip
NASA’nın ARIA sistemi, 2010 Haiti depreminden bu yana dünya çapında birçok afet bölgesinde kullanılıyor. Sistem, hasar tespitini saatler içinde yaparak kurtarma ekiplerine yol gösteriyor. Venezuela örneği, uydu verilerinin gelişmekte olan ülkelerde afet yönetiminde nasıl hayati bir rol oynayabileceğini bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, iklim değişikliği ve artan nüfus yoğunluğuyla birlikte bu tür teknolojilere duyulan ihtiyacın daha da artacağını vurguluyor. Venezuela örneği, kriz bölgelerinde bilime dayalı yaklaşımların önemini ortaya koyarken, siyasi iradenin de bu sürece eşlik etmesi gerektiğini hatırlatıyor.
